The Poets · ash-Shu'ara' · سورة الشعراء · 227 ayahs

القرآن الكريمBaha'oddin Khorramshahi

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

به نام خداوند بخشنده مهربان‌

طسم

طسم طا سین میم

تِلْكَ آيَاتُ الْكِتَابِ الْمُبِينِ

این آیات کتاب روشنگرست‌

لَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ

چه بسا تو جانت را می‌فرسایی که چرا [مشرکان‌] مؤمن نمی‌شوند

إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّمَاءِ آيَةً فَظَلَّتْ أَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِعِينَ

اگر معجزه‌ای از آسمان بر آنان نازل می‌کنیم، آنگاه گردنهایشان را [به تسلیم‌] در برابر آن فرود خواهند آورد

وَمَا يَأْتِيهِمْ مِنْ ذِكْرٍ مِنَ الرَّحْمَٰنِ مُحْدَثٍ إِلَّا كَانُوا عَنْهُ مُعْرِضِينَ

و هیچ یادی نوپدید از سوی خدای رحمان برای آنان نیامد مگر آنکه از آن رویگردان بودند

فَقَدْ كَذَّبُوا فَسَيَأْتِيهِمْ أَنْبَاءُ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِئُونَ

به راستی که آن را دروغ انگاشتند، زودا که خبر [و نتیجه‌] آنچه ریشخندش می‌کردند برایشان بیاید

أَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى الْأَرْضِ كَمْ أَنْبَتْنَا فِيهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ

آیا به زمین ننگریسته‌اند که چه بسیار در آن از هر جفت ارزشمندی رویانده‌ایم‌

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

بی‌گمان در این مایه عبرتی هست، ولی بیشترینه آنان مؤمن نیستند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و بی‌گمان پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

وَإِذْ نَادَىٰ رَبُّكَ مُوسَىٰ أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

و چنین بود که پروردگارت به موسی ندا در داد که به سوی قوم ستم‌پیشه برو

قَوْمَ فِرْعَوْنَ ۚ أَلَا يَتَّقُونَ

قوم فرعون، که آیا پروا نمی‌کنید؟

قَالَ رَبِّ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يُكَذِّبُونِ

گفت پروردگارا من می‌ترسم که مرا دروغگو بینگارند

وَيَضِيقُ صَدْرِي وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِي فَأَرْسِلْ إِلَىٰ هَارُونَ

و دلم تنگ می‌شود و زبانم گشاده نیست، پس به هارون نیز [برای همکاری‌] پیام بفرست‌

وَلَهُمْ عَلَيَّ ذَنْبٌ فَأَخَافُ أَنْ يَقْتُلُونِ

و آنان را بر من [ادعای‌] گناهی هست، لذا می‌ترسم که مرا بکشند

قَالَ كَلَّا ۖ فَاذْهَبَا بِآيَاتِنَا ۖ إِنَّا مَعَكُمْ مُسْتَمِعُونَ

فرمود چنین نیست معجزات ما را [همراه‌] ببرید، ما خود همراه شما شنوا هستیم‌

فَأْتِيَا فِرْعَوْنَ فَقُولَا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ

به سوی فرعون بروید و بگویید ما پیامبر پروردگار جهانیان هستیم‌

أَنْ أَرْسِلْ مَعَنَا بَنِي إِسْرَائِيلَ

برای اینکه را همراه ما بفرستی‌

قَالَ أَلَمْ نُرَبِّكَ فِينَا وَلِيدًا وَلَبِثْتَ فِينَا مِنْ عُمُرِكَ سِنِينَ

[فرعون‌] گفت آیا تو را در کودکی در میان خود پرورش ندادیم؟ و سالهایی از عمرت را در نزد ما به سر نبردی؟

وَفَعَلْتَ فَعْلَتَكَ الَّتِي فَعَلْتَ وَأَنْتَ مِنَ الْكَافِرِينَ

و کاری را که کرده بودی کردی و تو از کافر [نعمت‌]انی‌

قَالَ فَعَلْتُهَا إِذًا وَأَنَا مِنَ الضَّالِّينَ

گفت آن کار را در هنگامی می‌کردم که از سرگشتگان بودم‌

فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِي رَبِّي حُكْمًا وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُرْسَلِينَ

آنگاه چون از شما ترسیدم از شما گریختم، سپس پروردگارم به من حکمت بخشید و مرا از پیامبران گردانید

وَتِلْكَ نِعْمَةٌ تَمُنُّهَا عَلَيَّ أَنْ عَبَّدْتَ بَنِي إِسْرَائِيلَ

و آیا این نعمتی است که بر من منت می‌نهی که بنی‌اسرائیل را به بردگی کشانده‌ای؟

قَالَ فِرْعَوْنُ وَمَا رَبُّ الْعَالَمِينَ

فرعون گفت و "پروردگار جهانیان" دیگر چیست؟

قَالَ رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ

گفت اگر ایقان داشته باشید، پروردگار آسمانها و زمین است و آنچه در میان آنهاست‌

قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلَا تَسْتَمِعُونَ

[فرعون‌] به اطرافیانش گفت آیا نمی‌شنوید؟

قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ

[موسی‌] گفت پروردگار شما و پروردگار نیاکان نخستین شما

قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ

[فرعون‌] گفت بی‌شک پیامبرتان که به سوی شما فرستاده شده است، دیوانه است‌

قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖ إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ

[موسی‌] گفت اگر تعقل کنید [او] پروردگار مشرق و مغرب است و آنچه در میان آنهاست‌

قَالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلَٰهًا غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ

[فرعون‌] گفت اگر خدایی جز من برگزینی، تو را از زندانیان خواهم ساخت‌

قَالَ أَوَلَوْ جِئْتُكَ بِشَيْءٍ مُبِينٍ

[موسی‌] گفت ولو معجزه‌ای آشکار برایت بیاورم؟

قَالَ فَأْتِ بِهِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

[فرعون‌] گفت اگر راست می‌گویی بیاورش‌

فَأَلْقَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُبِينٌ

آنگاه [موسی‌] عصایش را درانداخت و ناگهان به صورت اژدهایی آشکار درآمد

وَنَزَعَ يَدَهُ فَإِذَا هِيَ بَيْضَاءُ لِلنَّاظِرِينَ

و دستش را [از گریبانش‌] بیرون آورد، و ناگهان سپید و درخشان در دید تماشاگران پدیدار شد

قَالَ لِلْمَلَإِ حَوْلَهُ إِنَّ هَٰذَا لَسَاحِرٌ عَلِيمٌ

[فرعون‌] به بزرگان پیرامونش گفت این [مرد] جادوگری داناست‌

يُرِيدُ أَنْ يُخْرِجَكُمْ مِنْ أَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِ فَمَاذَا تَأْمُرُونَ

می‌خواهد شما را با جادویش از سرزمینتان آواره کند، تا رأی شما چه باشد

قَالُوا أَرْجِهْ وَأَخَاهُ وَابْعَثْ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ

گفتند او و برادرش را [به نحوی‌] بازدار و گردآورندگان [جادوگران‌] را به شهرها بفرست‌

يَأْتُوكَ بِكُلِّ سَحَّارٍ عَلِيمٍ

تا هر جادوگر دانایی را به حضورت بیاورند

فَجُمِعَ السَّحَرَةُ لِمِيقَاتِ يَوْمٍ مَعْلُومٍ

آنگاه جادوگران در موعد روزی معین گرد آورده شدند

وَقِيلَ لِلنَّاسِ هَلْ أَنْتُمْ مُجْتَمِعُونَ

و به مردم گفته شد آیا شما هم جمع می‌شوید؟

لَعَلَّنَا نَتَّبِعُ السَّحَرَةَ إِنْ كَانُوا هُمُ الْغَالِبِينَ

باشد که اگر جادوگران پیروز شدند از آنان پیروی کنیم‌

فَلَمَّا جَاءَ السَّحَرَةُ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ أَئِنَّ لَنَا لَأَجْرًا إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغَالِبِينَ

چون جادوگران [گرد] آمدند به فرعون گفتند آیا اگر ما پیروز شویم، پاداشی داریم؟

قَالَ نَعَمْ وَإِنَّكُمْ إِذًا لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ

[فرعون‌] گفت آری و شما در آن صورت از نزدیکان [من‌] خواهید بود

قَالَ لَهُمْ مُوسَىٰ أَلْقُوا مَا أَنْتُمْ مُلْقُونَ

موسی به آنان گفت چیزی را که اندازنده‌اش هستید، بیندازید

فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ

آنگاه ریسمانها و چوبدستی‌هایشان را در انداختند و گفتند به جاه و جلال فرعون که ما پیروز خواهیم شد

فَأَلْقَىٰ مُوسَىٰ عَصَاهُ فَإِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُونَ

سپس موسی عصایش را درانداخت [که اژدها شد] و ناگهان برساخته‌هایشان را فرو بلعید

فَأُلْقِيَ السَّحَرَةُ سَاجِدِينَ

و جادوگران به سجده افتادند

قَالُوا آمَنَّا بِرَبِّ الْعَالَمِينَ

گفتند به پروردگار جهانیان ایمان آوردیم‌

رَبِّ مُوسَىٰ وَهَارُونَ

پروردگار موسی و هارون‌

قَالَ آمَنْتُمْ لَهُ قَبْلَ أَنْ آذَنَ لَكُمْ ۖ إِنَّهُ لَكَبِيرُكُمُ الَّذِي عَلَّمَكُمُ السِّحْرَ فَلَسَوْفَ تَعْلَمُونَ ۚ لَأُقَطِّعَنَّ أَيْدِيَكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ مِنْ خِلَافٍ وَلَأُصَلِّبَنَّكُمْ أَجْمَعِينَ

[فرعون‌] گفت آیا پیش از آنکه به شما اجازه دهم به او ایمان آوردید، بی‌شک او بزرگتر [و آموزگار] شماست که به شما جادوگری آموخته است به زودی خواهید دانست، دستان و پاهایتان را در خلاف جهت همدیگر خواهم برید، سپس همگی‌تان را به دار خواهم زد

قَالُوا لَا ضَيْرَ ۖ إِنَّا إِلَىٰ رَبِّنَا مُنْقَلِبُونَ

[جادوگران‌] گفتند باکی نیست، ما به پروردگارمان روی آورده‌ایم‌

إِنَّا نَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لَنَا رَبُّنَا خَطَايَانَا أَنْ كُنَّا أَوَّلَ الْمُؤْمِنِينَ

ما امید داریم که پروردگارمان خطاهای ما را ببخشد چرا که نخستین ایمان آورندگان بوده‌ایم‌

وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ

و به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شبانه روانه کن، که شما تعقیب می‌شوید

فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ

آنگاه فرعون گردآورندگان را به شهرها فرستاد

إِنَّ هَٰؤُلَاءِ لَشِرْذِمَةٌ قَلِيلُونَ

[آنان درباره یاران موسی‌] گفتند اینان گروهکی اندکشمارند

وَإِنَّهُمْ لَنَا لَغَائِظُونَ

و ایشان ما را به خشم آورده‌اند

وَإِنَّا لَجَمِيعٌ حَاذِرُونَ

و ما انبوهی مسلح هستیم‌

فَأَخْرَجْنَاهُمْ مِنْ جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ

آنگاه ایشان را از باغها و چشمه‌ها آواره کردیم‌

وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ

و از گنجها و جایگاه نیکو

كَذَٰلِكَ وَأَوْرَثْنَاهَا بَنِي إِسْرَائِيلَ

و بدین‌سان آنها را به بنی‌اسرائیل به میراث دادیم‌

فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِينَ

سپس ایشان را به هنگام طلوع آفتاب دنبال کردند

فَلَمَّا تَرَاءَى الْجَمْعَانِ قَالَ أَصْحَابُ مُوسَىٰ إِنَّا لَمُدْرَكُونَ

و چون دو گروه همدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند، ما گیر افتاده‌ایم‌

قَالَ كَلَّا ۖ إِنَّ مَعِيَ رَبِّي سَيَهْدِينِ

[موسی‌] گفت چنین نیست، پروردگارم با من است و به زودی مرا راهنمایی خواهد کرد

فَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ مُوسَىٰ أَنِ اضْرِبْ بِعَصَاكَ الْبَحْرَ ۖ فَانْفَلَقَ فَكَانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ

سپس به موسی وحی کردیم که با عصایت به دریا بزن، آنگاه [دریا] بشکافت و هر پاره‌ای از آن همچون کوهی بزرگ بود

وَأَزْلَفْنَا ثَمَّ الْآخَرِينَ

و دیگران را به آنجا نزدیک کردیم‌

وَأَنْجَيْنَا مُوسَىٰ وَمَنْ مَعَهُ أَجْمَعِينَ

و موسی و همراهانش، همگیشان را رهانیدیم‌

ثُمَّ أَغْرَقْنَا الْآخَرِينَ

سپس دیگران را غرقه ساختیم‌

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

بی‌گمان در این مایه عبرتی هست، و بیشترینه آنان مؤمن نبودند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

همانا پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ إِبْرَاهِيمَ

و بر آنان داستان ابراهیم را بخوان‌

إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا تَعْبُدُونَ

چنین بود که به پدرش و قومش گفت که شما چه می‌پرستید؟

قَالُوا نَعْبُدُ أَصْنَامًا فَنَظَلُّ لَهَا عَاكِفِينَ

گفتند بتانی می‌پرستیم و در خدمت آنها معتکفیم‌

قَالَ هَلْ يَسْمَعُونَكُمْ إِذْ تَدْعُونَ

[ابراهیم‌] گفت آیا چون آنان را به پرستش می‌خوانید، ندای شما را می‌شنوند؟

أَوْ يَنْفَعُونَكُمْ أَوْ يَضُرُّونَ

یا برای شما سودی یا زیانی دارند

قَالُوا بَلْ وَجَدْنَا آبَاءَنَا كَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ

گفتند نه ولی پدرانمان را یافتیم که چنین می‌کردند

قَالَ أَفَرَأَيْتُمْ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ

[ابراهیم‌] گفت آیا در آنچه می‌پرستید تامل نکرده‌اید؟

أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمُ الْأَقْدَمُونَ

هم شما و هم نیاکان کهنتان‌

فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لِي إِلَّا رَبَّ الْعَالَمِينَ

[بدانید که‌] آنها دشمن منند، بر خلاف پروردگار جهانیان‌

الَّذِي خَلَقَنِي فَهُوَ يَهْدِينِ

همان کسی که مرا آفریده است و همو که هدایتم می‌کند

وَالَّذِي هُوَ يُطْعِمُنِي وَيَسْقِينِ

و همان کسی که مرا سیر و سیراب می‌سازد

وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ

و چون بیمار شدم مرا شفا می‌بخشد

وَالَّذِي يُمِيتُنِي ثُمَّ يُحْيِينِ

و همان کسی که مرا می‌میراند و سپس [از نو] زنده‌ام می‌سازد

وَالَّذِي أَطْمَعُ أَنْ يَغْفِرَ لِي خَطِيئَتِي يَوْمَ الدِّينِ

و همان کسی که امید دارم که در روز جزا خطای مرا ببخشد

رَبِّ هَبْ لِي حُكْمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ

پروردگارا به من حکمت ببخش و مرا به شایستگان بپیوند

وَاجْعَلْ لِي لِسَانَ صِدْقٍ فِي الْآخِرِينَ

و برای من در میان امتهای آینده سخن [گوی‌] نیک قرار ده‌

وَاجْعَلْنِي مِنْ وَرَثَةِ جَنَّةِ النَّعِيمِ

و مرا از میراث بران بهشت پرناز و نعمت بدار

وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ

و پدرم را بیامرز که او از سرگشتگان بود

وَلَا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ

و مرا در روزی که [مردم‌] برانگیخته شوند رسوا مساز

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَلَا بَنُونَ

[همان‌] روزی که مال و پسران سود ندهد

إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ

مگر آنکه کسی دلی پاک و پیراسته [از شک و شرک‌] به نزد خداوند آورد

وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ

و بهشت برای پرهیزگاران نزدیک شود

وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ

و جهنم برای گمراهان آشکار گردد

وَقِيلَ لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ

و به آنان گفته شود آنچه به جای خداوند می‌پرستیدید کجاست‌

مِنْ دُونِ اللَّهِ هَلْ يَنْصُرُونَكُمْ أَوْ يَنْتَصِرُونَ

آیا شما را یاری می‌دهند یا خود یاری می‌یابند؟

فَكُبْكِبُوا فِيهَا هُمْ وَالْغَاوُونَ

آنگاه ایشان و گمراهان [دیگر] در آن سرنگون شوند

وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ

و سپاهیان ابلیس همگی‌

قَالُوا وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ

در حالی که در آنجا با همدیگر ستیزه می‌کنند گویند

تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ

به خدا ما در گمراهی آشکار بودیم‌

إِذْ نُسَوِّيكُمْ بِرَبِّ الْعَالَمِينَ

چرا که شما را با پروردگار جهانیان برابر می‌شمردیم‌

وَمَا أَضَلَّنَا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ

و جز گناهکاران کسی ما را گمراه نکرد

فَمَا لَنَا مِنْ شَافِعِينَ

حال هیچ شفیعی نداریم‌

وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ

و نه دوستی مهربان‌

فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

کاش برای ما بازگشتی بود، تا آنگاه از مؤمنان می‌شدیم‌

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

بی‌گمان در این مایه عبرتی هست، و بیشترینه آنان مؤمن نبودند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و همانا پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ

قوم نوح پیامبران را دروغگو می‌انگاشتند

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ

چنین بود که برادرشان نوح به ایشان گفت آیا [از شرک‌] پروا نمی‌کنید؟

إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

من برای شما پیامبر امینی هستم‌

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خدا پروا و از من پیروی کنید

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و برای آن از شما پاداشی نمی‌طلبم، پاداش من جز بر پروردگار جهانیان نیست‌

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خداوند پروا و از من پیروی کنید

قَالُوا أَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ

گفتند آیا به تو ایمان بیاوریم، حال آنکه فرومایگان از تو پیروی می‌کنند

قَالَ وَمَا عِلْمِي بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

[نوح‌] گفت من از [حقیقت‌] آنچه ایشان کرده‌اند آگاهی ندارم‌

إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّي ۖ لَوْ تَشْعُرُونَ

اگر دریابید، حساب ایشان جز بر پروردگار من نیست‌

وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِينَ

و من طردکننده مؤمنان نیستم‌

إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ

من جز هشداردهنده‌ای روشنگر نیستم‌

قَالُوا لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يَا نُوحُ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمَرْجُومِينَ

گفتند ای نوح اگر دست برنداری از سنگسار شدگان خواهی شد

قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِي كَذَّبُونِ

[نوح‌] گفت پروردگارا قوم من مرا دروغگو انگاشتند

فَافْتَحْ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَنَجِّنِي وَمَنْ مَعِيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

پس در میان من و ایشان، چنانکه باید و شاید، داوری کن و مرا و همراهان مؤمنم را رهایی ده‌

فَأَنْجَيْنَاهُ وَمَنْ مَعَهُ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ

آنگاه او و همراهانش را در کشتی پر و گرانبار رهایی دادیم‌

ثُمَّ أَغْرَقْنَا بَعْدُ الْبَاقِينَ

سپس بازماندگان را غرقه ساختیم‌

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

بی‌گمان در این مایه عبرتی هست، و بیشترینه آنان مؤمن نبودند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و همانا پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

كَذَّبَتْ عَادٌ الْمُرْسَلِينَ

قوم عاد پیامبران را دروغگو انگاشتند

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ هُودٌ أَلَا تَتَّقُونَ

چنین بود که برادرشان هود به آنان گفت آیا [از شرک‌] پروا نمی‌کنید؟

إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

من برای شما پیامبری امینم‌

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خداوند پروا و از من پیروی کنید

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و برای آن از شما پاداشی نمی‌طلبم، پاداش من جز بر پروردگار جهانیان نیست‌

أَتَبْنُونَ بِكُلِّ رِيعٍ آيَةً تَعْبَثُونَ

آیا در هر بلندی بنایی از سر بازیچه می‌سازید

وَتَتَّخِذُونَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُونَ

و کوشکها[ی استوار] می‌سازید به امید آنکه جاویدان بمانید؟

وَإِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ

و چون دست گشایید همچون زورگویان دست گشایید

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خداوند پروا و از من پیروی کنید

وَاتَّقُوا الَّذِي أَمَدَّكُمْ بِمَا تَعْلَمُونَ

و از کسی که شما را به آنچه می‌دانید یاری‌تان داد، پروا کنید

أَمَدَّكُمْ بِأَنْعَامٍ وَبَنِينَ

شما را با [بخشیدن‌] چارپایان و پسران یاری داد

وَجَنَّاتٍ وَعُيُونٍ

و نیز باغها و چشمه‌سارها

إِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

من از عذاب روزی سهمگین بر شما بیمناکم‌

قَالُوا سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَوَعَظْتَ أَمْ لَمْ تَكُنْ مِنَ الْوَاعِظِينَ

گفتند برای ما یکسان است چه پند دهی، چه از پنددهندگان نباشی‌

إِنْ هَٰذَا إِلَّا خُلُقُ الْأَوَّلِينَ

این جز شیوه پیشینیان نیست‌

وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ

و ما از عذاب شوندگان نیستیم‌

فَكَذَّبُوهُ فَأَهْلَكْنَاهُمْ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

بدین‌سان او را دروغگو انگاشتند، آنگاه آنان را نابود کردیم، بی‌گمان در این مایه عبرتی هست، و بیشترینه آنان مؤمن نبودند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و همانا پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

كَذَّبَتْ ثَمُودُ الْمُرْسَلِينَ

قوم ثمود [هم‌] پیامبران را دروغگو انگاشتند

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ صَالِحٌ أَلَا تَتَّقُونَ

چنین بود که برادرشان صالح به آنان گفت آیا [از شرک‌] پروا نمی‌کنید؟

إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

من برای شما پیامبری امینم‌

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خداوند پروا و از من پیروی کنید

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و برای آن از شما پاداشی نمی‌طلبم، پاداش من جز بر پروردگار جهانیان نیست‌

أَتُتْرَكُونَ فِي مَا هَاهُنَا آمِنِينَ

آیا شما را به حالتی که در اینجا هست در امن و امان رها می‌کنند؟

فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ

در باغها و چشمه‌سارها

وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ

و کشتزارها و خرمابنانی که بار و بر آنها لطیف است‌

وَتَنْحِتُونَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوتًا فَارِهِينَ

و از کوهها، ماهرانه [برای خود] خانه‌هایی می‌تراشید

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خداوند پروا و از من پیروی کنید

وَلَا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ

و از فرمان گزافکاران اطاعت مکنید

الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ

[همان‌] کسانی که در این سرزمین فتنه و فساد می‌کنند و در صلاح نمی‌کوشند

قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ

گفتند جز این نیست که تو از جادوزدگانی‌

مَا أَنْتَ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا فَأْتِ بِآيَةٍ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

تو جز بشری همانند ما نیستی، اگر راست می‌گویی معجزه‌ای بیاور

قَالَ هَٰذِهِ نَاقَةٌ لَهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ

گفت این ماده شتری است که آبشخوری [معین‌] برای او، و آبشخور روزی معین برای شماست‌

وَلَا تَمَسُّوهَا بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَظِيمٍ

و به آن آسیبی نرسانید که عذاب روزی سهمگین گریبانگیرتان خواهد شد

فَعَقَرُوهَا فَأَصْبَحُوا نَادِمِينَ

آنگاه آن را پی کردند، و سپس پشیمان شدند

فَأَخَذَهُمُ الْعَذَابُ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

و عذاب ایشان را فرو گرفت، بی‌گمان در این مایه عبرتی هست و بیشترینه آنان مؤمن نبودند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و همانا پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

كَذَّبَتْ قَوْمُ لُوطٍ الْمُرْسَلِينَ

قوم لوط [هم‌] پیامبران را دروغگو انگاشتند

إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ لُوطٌ أَلَا تَتَّقُونَ

چنین بود که برادرشان لوط به آنان گفت آیا [از شرک‌] پروا نمی‌کنید؟

إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

من برای شما پیامبری امینم‌

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خداوند پروا و از من پیروی کنید

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و برای آن از شما پاداشی نمی‌طلبم، پاداش من جز بر پروردگار جهانیان نیست‌

أَتَأْتُونَ الذُّكْرَانَ مِنَ الْعَالَمِينَ

آیا از میان مردم جهان با مردان می‌آمیزید؟

وَتَذَرُونَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ ۚ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ عَادُونَ

و همسرانی که پروردگارتان برای شما آفریده است رها می‌کنید، آری شما قومی تجاوزکار هستید

قَالُوا لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يَا لُوطُ لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمُخْرَجِينَ

گفتند ای لوط اگر دست برنداری از رانده شدگان خواهی شد

قَالَ إِنِّي لِعَمَلِكُمْ مِنَ الْقَالِينَ

[لوط] گفت من از دشمنان کار و کردار شما هستم‌

رَبِّ نَجِّنِي وَأَهْلِي مِمَّا يَعْمَلُونَ

پروردگارا مرا و خانواده‌ام را از شر کاری که می‌کنند رهایی ده‌

فَنَجَّيْنَاهُ وَأَهْلَهُ أَجْمَعِينَ

آنگاه او و خانواده‌اش همگی را رهانیدیم‌

إِلَّا عَجُوزًا فِي الْغَابِرِينَ

مگر پیرزنی را که از بازپس ماندگان بود

ثُمَّ دَمَّرْنَا الْآخَرِينَ

سپس دیگران را نابود کردیم‌

وَأَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَطَرًا ۖ فَسَاءَ مَطَرُ الْمُنْذَرِينَ

و بر آنان بارانی [از بلا] باریدیم، چه بد است باران هشداریافتگان‌

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

بی‌گمان در این مایه عبرتی هست، و بیشترینه آنان مؤمن نبودند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و همانا پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ

اصحاب ایکه [هم‌] پیامبران را دروغگو انگاشتند

إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ

چنین بود که شعیب به ایشان گفت آیا [از شرک‌] پروا نمی‌کنید؟

إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

من برای شما پیامبری امینم‌

فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ

پس از خداوند پروا و از من پیروی کنید

وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ ۖ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَىٰ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و برای آن از شما پاداشی نمی‌طلبم، پاداش من جز بر پروردگار جهانیان نیست‌

أَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ

پیمانه را تمام دهید و از کم‌فروشان مباشید

وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ

و با ترازوی درست بسنجید

وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ

و به مردم اجناسشان را کم مدهید و در این سرزمین فتنه و فساد برپا مکنید

وَاتَّقُوا الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالْجِبِلَّةَ الْأَوَّلِينَ

و از کسی که شما و امت پیشین را آفریده است پروا کنید

قَالُوا إِنَّمَا أَنْتَ مِنَ الْمُسَحَّرِينَ

گفتند جز این نیست که تو از جادوزدگانی‌

وَمَا أَنْتَ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنَا وَإِنْ نَظُنُّكَ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ

و تو جز بشری همانند ما نیستی و ما تو را بی‌شبهه از دروغگویان می‌دانیم‌

فَأَسْقِطْ عَلَيْنَا كِسَفًا مِنَ السَّمَاءِ إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ

پس اگر از راستگویانی پاره‌ای از آسمان را بر [سر] ما بینداز

قَالَ رَبِّي أَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُونَ

[شعیب‌] گفت پروردگار من به آنچه می‌کنید داناتر است‌

فَكَذَّبُوهُ فَأَخَذَهُمْ عَذَابُ يَوْمِ الظُّلَّةِ ۚ إِنَّهُ كَانَ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

آنگاه او را دروغگو انگاشتند و عذاب روز ابری سایه‌افکن آنان را فروگرفت، که عذاب روزی سهمگین بود

إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً ۖ وَمَا كَانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ

بی‌گمان در این مایه عبرتی هست و بیشترینه آنان مؤمن نبودند

وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ

و همانا پروردگارت پیروزمند مهربان است‌

وَإِنَّهُ لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ

و آن [قرآن‌] فرو فرستاده پروردگار جهانیان است‌

نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ

که روح‌الامین [جبرئیل‌] آن را بر دل تو فرود آورده است‌

عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ

تا از هشداردهندگان باشی‌

بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ

به زبان عربی شیوا

وَإِنَّهُ لَفِي زُبُرِ الْأَوَّلِينَ

و [خبر] آن در صحف [آسمانی‌] پیشینیان هست‌

أَوَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ آيَةً أَنْ يَعْلَمَهُ عُلَمَاءُ بَنِي إِسْرَائِيلَ

آیا این برای آنان نشانه‌[ی صدق‌] نیست که علمای بنی‌اسرائیل آن را [از پیش‌] می‌شناسند

وَلَوْ نَزَّلْنَاهُ عَلَىٰ بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ

و اگر آن را بر بعضی از گنگان بیگانه زبان نازل کرده بودیم‌

فَقَرَأَهُ عَلَيْهِمْ مَا كَانُوا بِهِ مُؤْمِنِينَ

سپس آن را برایشان می‌خواند، به آن ایمان نمی‌آوردند

كَذَٰلِكَ سَلَكْنَاهُ فِي قُلُوبِ الْمُجْرِمِينَ

بدین‌سان آن را در دلهای گناهکاران راه داده‌ایم‌

لَا يُؤْمِنُونَ بِهِ حَتَّىٰ يَرَوُا الْعَذَابَ الْأَلِيمَ

که به آن ایمان نمی‌آورند مگر آنکه عذاب دردناک را بنگرند

فَيَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ

که ناگهانی بر سر آنان آید و آنان آگاه نباشند

فَيَقُولُوا هَلْ نَحْنُ مُنْظَرُونَ

آنگاه گویند آیا ما مهلت یافته خواهیم بود؟

أَفَبِعَذَابِنَا يَسْتَعْجِلُونَ

پس آیا عذاب ما را به شتاب می‌خواهند

أَفَرَأَيْتَ إِنْ مَتَّعْنَاهُمْ سِنِينَ

ملاحظه کن که اگر سالها برخوردارشان سازیم‌

ثُمَّ جَاءَهُمْ مَا كَانُوا يُوعَدُونَ

سپس آنچه از آن بیمشان داده‌ایم، به سراغ آنان آید

مَا أَغْنَىٰ عَنْهُمْ مَا كَانُوا يُمَتَّعُونَ

آن برخورداریشان به کار آنان نیاید

وَمَا أَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ إِلَّا لَهَا مُنْذِرُونَ

و [اهل‌] هیچ شهری را نابود نکردیم مگر آنکه هشداردهندگانی داشتند

ذِكْرَىٰ وَمَا كُنَّا ظَالِمِينَ

[برای‌] پندآموزی، و ما ستمگر نبوده‌ایم‌

وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيَاطِينُ

و آن را شیاطین نازل نکرده‌اند

وَمَا يَنْبَغِي لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيعُونَ

و آنان را نرسد، و چنین کاری نتوانند کرد

إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ

چرا که ایشان از شنیدن [وحی‌] برکنار هستند

فَلَا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلَٰهًا آخَرَ فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ

پس در جنب خداوند خدایی دیگر [به نیایش‌] مخوان که از عذاب دیدگان خواهی شد

وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ

و خاندان خویشاوندت را هشدار ده‌

وَاخْفِضْ جَنَاحَكَ لِمَنِ اتَّبَعَكَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ

و در برابر مؤمنانی که از تو پیروی می‌کنند مهربان و فروتن باش‌

فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تَعْمَلُونَ

پس اگر از تو سرپیچی کردند بگو که من از آنچه می‌کنید بری و برکنارم‌

وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ

و بر [خداوند] پیروزمند مهربان توکل کن‌

الَّذِي يَرَاكَ حِينَ تَقُومُ

همان که تو را به هنگامی که [برای عبادت‌] برمی‌خیزی می‌بیند

وَتَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ

و نیز گشتن تو را در میان نمازگزاران‌

إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ

چرا که او شنوای داناست‌

هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلَىٰ مَنْ تَنَزَّلُ الشَّيَاطِينُ

آیا شما را آگاه کنم که شیاطین بر چه کسی فرود می‌آیند؟

تَنَزَّلُ عَلَىٰ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ

بر هر تهمت‌زن گناهکاری فرود می‌آیند

يُلْقُونَ السَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كَاذِبُونَ

گوش فرا می‌دهند و بیشترینه آنان دروغگو هستند

وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ

و شاعران [کافر] را گمراهان پیروی می‌کنند

أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ

آیا نمی‌نگری که ایشان در هر وادی سرگشته‌اند

وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ

و ایشان چیزهایی می‌گویند که خود انجام نمی‌دهند

إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَذَكَرُوا اللَّهَ كَثِيرًا وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ مَا ظُلِمُوا ۗ وَسَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ

مگر کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کرده‌اند و خداوند را بسیار یاد می‌کنند، و پس از آنکه ستم دیده‌اند انتقامشان را گرفته‌اند، و کسانی که ستم کرده‌اند زودا که بدانند که به چه بازگشتگاهی راه خواهند برد