سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ
درخواست‌کننده‌ای [به تمسخر] تقاضای عذابی را کرد که وقوعش [در قیامت] حتمی است،
Ways of Ascent · al-Ma'arij · سورة المعارج · 44 ayahs
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
به نام الله بخشندۀ مهربان
لِلْكَافِرِينَ لَيْسَ لَهُ دَافِعٌ
[این عذاب،] برای کافران است [و] هیچ دفع‌کننده‌ای ندارد.
مِنَ اللَّهِ ذِي الْمَعَارِجِ
از سوی الله [به وقوع می‌پیوندد که دارای عُلُو و] صاحبِ مراتب و درجات والاست.
تَعْرُجُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ
فرشتگان و روح [= جبرئیل] به سوی او عروج می‌کنند، در روزی که مقدارش [در مقیاس بشری،] پنجاه هزار سال است.
فَاصْبِرْ صَبْرًا جَمِيلًا
پس تو [ای پیامبر، در برابر تمسخرشان] صبرِ نیکو پیشه کن.
إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيدًا
بی‌گمان، آنها آن [روز] را دور می‌بینند
وَنَرَاهُ قَرِيبًا
و ما آن را نزدیک می‌بینیم.
يَوْمَ تَكُونُ السَّمَاءُ كَالْمُهْلِ
[همان] روزی که آسمان چون مسِ گداخته شود،
وَتَكُونُ الْجِبَالُ كَالْعِهْنِ
و کوه‌ها مانند پشم رنگین [متلاشی و پراکنده] شود.
وَلَا يَسْأَلُ حَمِيمٌ حَمِيمًا
و هیچ دوست صمیمی [و خویشاوندی] از [حال] دوست صمیمی [و خویشاوندش] نمی‌پرسد.
يُبَصَّرُونَهُمْ ۚ يَوَدُّ الْمُجْرِمُ لَوْ يَفْتَدِي مِنْ عَذَابِ يَوْمِئِذٍ بِبَنِيهِ
[در حالی که] آنان به یکدیگر نشان داده می‌شوند، گناهکار [دوست دارد و] آرزو می‌کند که فرزندان خود را در ازای [رهایی] از عذاب آن روز بدهد،
وَصَاحِبَتِهِ وَأَخِيهِ
و [همچنین] زنش و برادرش را
وَفَصِيلَتِهِ الَّتِي تُؤْوِيهِ
و قبیله‌اش را که [همیشه] به او جا و پناه می‌داد.
وَمَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا ثُمَّ يُنْجِيهِ
و [همچنین] همۀ کسانی را که روی زمین هستند [فدا کند] تا نجات یابد.
كَلَّا ۖ إِنَّهَا لَظَىٰ
[اما] هرگز چنین نیست [که برایش راه نجاتی باشد]! بی‌گمان، آن شعله‌های [آتشِ] سوزان است
نَزَّاعَةً لِلشَّوَىٰ
[که] پوست از سر برمی‌کَند.
تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّىٰ
کسانی را که [به فرمان الله] پشت کردند و [از حق] روی گرداندند، [به سوی خود] فرامی‌خوانَد.
وَجَمَعَ فَأَوْعَىٰ
و [نیز کسانی را که] اموال را جمع‌آوری و ذخیره کردند [و حق آن را نپرداختند].
إِنَّ الْإِنْسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا
یقیناً انسان، کم‌طاقت [و حریص] آفریده شده است.
إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا
هر گاه بدی [و مصیبتی] به او رسد، بی‌تابی می‌کند،
وَإِذَا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعًا
و هر گاه خوبی به او رسد، بازدارنده [و بخیل] می‌گردد.
إِلَّا الْمُصَلِّينَ
مگر نمازگزاران؛
الَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ دَائِمُونَ
همان کسانی که بر نمازهایشان همیشه پایداری می‌کنند.
وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ
و کسانی که در اموالشان، حق [معیّن و] معلومی است
لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ
برای مستمند و محروم؛
وَالَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ
و [همان] کسانی که روز جزا را تصدیق می‌کنند؛
وَالَّذِينَ هُمْ مِنْ عَذَابِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ
و کسانی که از عذاب پروردگارشان می‌ترسند.
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍ
[چرا که] بی‌گمان، از عذاب پروردگارشان نمی‌توان ایمن بود.
وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ
و کسانی که شرمگاه‌هایشان را نگه می‌دارند؛
إِلَّا عَلَىٰ أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ
مگر با همسران و کنیزانی که مالک آنها هستند، که [در این صورت،] سرزنشی بر آنها نیست.
فَمَنِ ابْتَغَىٰ وَرَاءَ ذَٰلِكَ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْعَادُونَ
اما هر کس فراتر از اینها را بخواهد، آنان متجاوزان هستند.
وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ
و کسانی که امانت‌ها و پیمان‌هایشان را رعایت می‌کنند،
وَالَّذِينَ هُمْ بِشَهَادَاتِهِمْ قَائِمُونَ
و کسانی که به شهادت‌های خود متعهدند،
وَالَّذِينَ هُمْ عَلَىٰ صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُونَ
و کسانی که بر نمازشان پایداری می‌کنند.
أُولَٰئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُكْرَمُونَ
اینان در باغ‌های [بهشت] گرامی داشته می‌شوند.
فَمَالِ الَّذِينَ كَفَرُوا قِبَلَكَ مُهْطِعِينَ
پس [ای پیامبر،] کافران را چه شده که به سوی تو می‌شتابند؟
عَنِ الْيَمِينِ وَعَنِ الشِّمَالِ عِزِينَ
[و] از راست و چپ، گروه‌گروه [بر مخالفت تو جمع می‌شوند و بر تو هجوم می‌آورند؟]
أَيَطْمَعُ كُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ يُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٍ
آیا هر کدام از آنها [با آن اعمال ناپسندش] طمع دارد که در بهشت پرنعمت [الهی] درآورده شود؟
كَلَّا ۖ إِنَّا خَلَقْنَاهُمْ مِمَّا يَعْلَمُونَ
هرگز چنین نیست! بی‌گمان، ما آنها را از آنچه [خود] می‌دانند آفریده‌ایم.
فَلَا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ إِنَّا لَقَادِرُونَ
به پروردگار مشرق‌ها و مغرب‌ها سوگند می‌خورم که قطعاً ما تواناییم
عَلَىٰ أَنْ نُبَدِّلَ خَيْرًا مِنْهُمْ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ
بر اینکه [کسان دیگری] بهتر از اینان را جایگزین کنیم؛ و ما [برای انجام این کار،] درمانده و ناتوان نیستیم.
فَذَرْهُمْ يَخُوضُوا وَيَلْعَبُوا حَتَّىٰ يُلَاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي يُوعَدُونَ
پس [ای پیامبر،] آنان را به حال خود واگذار تا در باطل خود فروروند و بازی کنند، تا به روزی برسند که به آنان وعده داده شده است.
يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْدَاثِ سِرَاعًا كَأَنَّهُمْ إِلَىٰ نُصُبٍ يُوفِضُونَ
[همان] روزی که شتابان از قبرها خارج می‌شوند؛ گویی به سوی بت‌ها [و معبودانشان] می‌دوند.
خَاشِعَةً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۚ ذَٰلِكَ الْيَوْمُ الَّذِي كَانُوا يُوعَدُونَ
[در حالی که] چشم‌هایشان [از شرم و وحشت] به زیر افتاده و ذلت [و خواری،] آنان را پوشانده است. این همان روزی است که به آنان وعده داده می‌شد.