١ يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاءً ۚ وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا
1 EEHEY mon yimɓe! Kulee Joomi mon On Takɗo on immorde e woŋkii goooti, O Tagi immorde e makki debbo makki, O Saaki immorde e ɓen ɗiɗo worɓe ɗuuɗuɓe e rewɓe. KUlee Alla On Mo naamnanirton sabu mun, [rentoɗon kadi] e enɗammaaje ɗen. Pellet, Alla Laatike e dow mon Deenoowo.
٢ وَآتُوا الْيَتَامَىٰ أَمْوَالَهُمْ ۖ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَهُمْ إِلَىٰ أَمْوَالِكُمْ ۚ إِنَّهُ كَانَ حُوبًا كَبِيرًا
2 Jonne wonduɓe ɓen jawɗeele maɓɓe ɗen. Wata on waostondir soɓe ɗen ko laaɓi. Wata on ñaamu jawle maɓɓe ɗen [waɗton ɗum] e jawle maɓɓe ɗen. Pellet, ɗum laatike bakkaatu mawɗo.
٣ وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَىٰ فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ ۖ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تَعْدِلُوا فَوَاحِدَةً أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۚ ذَٰلِكَ أَدْنَىٰ أَلَّا تَعُولُوا
3 Si on kulii roŋkugol nunɗude e wonduɓe ɓen, ndeesee ko laaɓani on e rewɓe, ɗiɗo e tato e nayo. Si on kulii roŋkugol nunɗude, waɗee gooto maa ɓe jeyruɗon ñaame mon ; ko ɗum ɓuri ɓaɗtaade nde on tooñu.
٤ وَآتُوا النِّسَاءَ صَدُقَاتِهِنَّ نِحْلَةً ۚ فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْسًا فَكُلُوهُ هَنِيئًا مَرِيئًا
4 Jonniree rewɓe ɓen teŋe maɓɓe ɗen dokkal. Si ɓe anniyanike on goɗɗum e ɗen [teŋe] e hoore laaɓal woŋkii, ñaamee ɗum, no newanii on ɓuuɓani on.
٥ وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاءَ أَمْوَالَكُمُ الَّتِي جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ قِيَامًا وَارْزُقُوهُمْ فِيهَا وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا
5 Wata on jonnitu ɗayɓe ɓe jawɗele mon ɗen ɗe Alla Waɗirani on dartorɗe. Ñamminee ɓe e majje, koltinon ɓe, wowlanon ɓe konngol moƴƴol.
٦ وَابْتَلُوا الْيَتَامَىٰ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوا إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ ۖ وَلَا تَأْكُلُوهَا إِسْرَافًا وَبِدَارًا أَنْ يَكْبَرُوا ۚ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۖ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ ۚ فَإِذَا دَفَعْتُمْ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ فَأَشْهِدُوا عَلَيْهِمْ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ حَسِيبًا
6 Njarribee wonduɓe ɓen si ɓe yottike desal, si on so'ii e maɓɓe peewal, njonniteeɓe jawɗeele maɓe ɗen, wata on ñaamir ɗe faŋtinngol e heɗoo yo ɓe mawnude. On tawɗo ko o galo, yo o naŋto, on tawɗo ko o baaso, yo o ñaamir no moƴƴiri. Si on jonnitiiɓe jawle maɓɓe ɗen, seedinee e dow maɓɓe. Alla Yonii Hasboowo.
٧ لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ ۚ نَصِيبًا مَفْرُوضًا
7 Hino woodani worɓe ɓen : geɗal immorde e kon ko neene e baaba acci e ɓadondiraaɓe ɓen, hino woodani kadi rewɓe ɓen : geɗal e kon ko neene e baaba acci e ɓadondiraaɓe ɓen ; ɗuuɗi famɗi e mun, ko geɗal parlaangal.
٨ وَإِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُو الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينُ فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفًا
8 Si joomiraaɓe ɓadondiral en e wonduɓe ɓen e waasuɓe tawaama peccugol ngol okkoreeɓe e mun, wowlanon ɓe konngol moƴƴol.
٩ وَلْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعَافًا خَافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَلْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيدًا
9 Yo hulu ɓen, si tawno ko kamɓe angaccunoo ɓaawo maɓɓe ngeñcudi lo'uɓe, ɓe kultana ɓen, yo ɓe kulu Alla ɓe wowla konngol sawaaba=peewngol.
١٠ إِنَّ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ أَمْوَالَ الْيَتَامَىٰ ظُلْمًا إِنَّمَا يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ نَارًا ۖ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيرًا
10 Pellet, ɓen ñaamirooɓe jawɗeele yimɓe ɓen e hoore tooñee, pellet ko ɓe woni ñaamude kon ɓe waɗa e deedi maɓɓe, ko yiite, arma ɓe naata huɓɓunge.
١١ يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلَادِكُمْ ۖ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ ۚ فَإِنْ كُنَّ نِسَاءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۖ وَإِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ۚ وَلِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كَانَ لَهُ وَلَدٌ ۚ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَوَرِثَهُ أَبَوَاهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ ۚ فَإِنْ كَانَ لَهُ إِخْوَةٌ فَلِأُمِّهِ السُّدُسُ ۚ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِي بِهَا أَوْ دَيْنٍ ۗ آبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ لَا تَدْرُونَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا ۚ فَرِيضَةً مِنَ اللَّهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا
11 Alla no Yamira on e fii ɓiɗɓe mon ɓen : hino woodani gorko yeru ngeɗu rewɓe ɗiɗo. Si ɓe laatike rewɓe ɓurɓe ɗiɗo, hino woodani ɓe tataɓe ɗiɗi e ko o acci. Si o laatike gooto, hino woodani mo feccere. Hino woodani neene e baaba makko gooto kala e maɓɓe jeegoɓal, immorde e ko o acci, si tawii himo mari ɓiɗɗo. Si o maraa ɓiɗɗo, jipnaaɓe makko ɓen roni mo, hino woodani yumma makko tataɓal. Si tawii himo mari neene-gootooɓe, hino woodani yumma makko jeegaɓal. Ɓaawo siinugol wasiyee mo o wasiyii maa yoɓugol ñamaande nde o ñamlinoo. Baabiraaɓe mon ɓen e ɓiɗɓe mon ɓen, on nganndaa ko hommbo e maɓɓe ɓuri ɓadoraade on nafoore. Ɗum ko farilla immorde ka Alla. Pellet, Alla Laatike Annduɗo Ñeeñuɗo.
١٢ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَإِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ۚ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ ۚ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ ۚ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ ۚ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ ۗ وَإِنْ كَانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلَالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَلَهُ أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ ۚ فَإِنْ كَانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذَٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَاءُ فِي الثُّلُثِ ۚ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَىٰ بِهَا أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ ۚ وَصِيَّةً مِنَ اللَّهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَلِيمٌ
12 Hino woodani on feccere e ko rewɓe mon ngacci, si tawii ɓe maraa ɓiɗɗo. Si tawii hiɓe mari ɓiɗɗo, hino woodani on nayaɓal e kon ko ɓe aaci, ɓaawo siinugol wasiyee mo ɓe wasiyii maa yoɓugol ñamaande [maɓɓe]. Hino woodani rewɓe mon ɓen nayaɓal e kon ko ngaccuɗon, si tawii ɓiɗɗo alanaa on. Si tawii hiɗon mari ɓiɗɗo, hino woodani ɓe jeetataɓal e kon ko ngaccuɗon, ɓaawo siinugol wasiyee mo mbasiyiɗon maa yoɓugol ñamaande [mon]. Si wonii gorko no ronee (annda)debb o, hara himo mari banndiraawo debbo, maa musɗɗo hino woodani kala maɓɓe jeegaɓal. Si ɓe laatike ɓurɓe ɗum e ɗuuɗude, kamɓe ko hawtuɓe ka tataɓal, ɓaawo wasiyee wasiyaaɗo maa yoɓugol ñamaande nde wonaa lorraynde. Ɗum ko Wasiyee immorde ka Alla. Alla ko ganduɗo Muññiiɗo.
١٣ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ۚ وَذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ
13 Ɗin ko Keeri Alla. Kala ɗoftiiɗo Alla e Nulaaɗo Makko on, o naaday mo Aljannaaji, caatlii no ila e ley majji : ko ɓe duumotooɓe ton. Ko ɗum woni malal mawngal.
١٤ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ
14 Kala mo woopi Alla e Nulaaɗo Makko on, o taƴci Keeri Makko ɗin, O Naatnay mo yiite nge o luttata e muuɗum ; hino woodani mo lepte koynooje.
١٥ وَاللَّاتِي يَأْتِينَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِسَائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّىٰ يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا
15 Ɓen waɗooɓe paŋkare immorde e rewɓe mon ɓen, ceetnee e maɓɓe nayo jeyaaɓe e mo'on. Si ɓe ceedike, jogiteeɓe ka cuuɗi haa maayde nden waro ɓe, maa Alla Waɗane ɓe laawol [yaltirngol].
١٦ وَاللَّذَانِ يَأْتِيَانِهَا مِنْكُمْ فَآذُوهُمَا ۖ فَإِنْ تَابَا وَأَصْلَحَا فَأَعْرِضُوا عَنْهُمَا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ تَوَّابًا رَحِيمًا
16 Ɓen ɗiɗo gollooɓe fijuɓe [paŋkare ɗen] e mo'on, lorree ɓen. Si ɓe tuubii ɓe moƴƴinii, ɗuurnoɗon e maɓɓe. Pellet, Alla Laatike Jaɓoowo tuubuubuyee jurmotooɗo.
١٧ إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولَٰئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
17 Ganndee tuubuubuyee on ka Alla, ko wonannde ɓen gollirooɓe bone sabu majjere, refti ɓe tuuba ka ɓadii. Ɓen ɗon, Alla Jaɓanay ɓe tuubuubuyee. Alla Laatike gannduɗo Ñeeñuɗo.
١٨ وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّىٰ إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۚ أُولَٰئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
18 Tuubuubuyee alanaa ɓen gollirooɓe bone haa tuma maayde nden arani gooto e maɓɓe o wi'a : "Min mi tuubii jooni", wanaa kadi ɓen maayooɓe hara kamɓe ko ɓe heeferaaɓe. Ɓen ɗon, Men keplanii ɓe lepte muusuɗe.
١٩ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا يَحِلُّ لَكُمْ أَنْ تَرِثُوا النِّسَاءَ كَرْهًا ۖ وَلَا تَعْضُلُوهُنَّ لِتَذْهَبُوا بِبَعْضِ مَا آتَيْتُمُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يَأْتِينَ بِفَاحِشَةٍ مُبَيِّنَةٍ ۚ وَعَاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ ۚ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا وَيَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْرًا كَثِيرًا
19 Ko onon yo goŋɗinɓe, dakantaako on nde ronirton rewɓe ɓen e ɓur, dooleyaagu wata on l aagu ɓe fii yo on keɓtu yoga e ko okkunoɗon ɓe, si wanaa hara ɓe waɗu paŋkare ɓannguɗo. Wonndiree e maɓɓe no moƴƴiri. Si on añii ɓe, hino jortaa nde ngañoton huunde, Alla Waɗa e mayre moƴƴere ɗuuɗunde.
٢٠ وَإِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَكَانَ زَوْجٍ وَآتَيْتُمْ إِحْدَاهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئًا ۚ أَتَأْخُذُونَهُ بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا
20 Si on njiɗii waɗtitude debbo nokku debbo goo, hara hiɗon jonni goɗɗo e maɓɓe jawdi [heewundi], wata on jaɓitu e mayri hay e huunde. E on jaɓirayndi tooñdee bakkaatu ɓannguɗo?
٢١ وَكَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَقَدْ أَفْضَىٰ بَعْضُكُمْ إِلَىٰ بَعْضٍ وَأَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا
21 Ko honno ƴettirton ndi, gooŋɗii yoga e mon yottike e yoga, ɓe jogitike e mon ahadi tekkundi?
٢٢ وَلَا تَنْكِحُوا مَا نَكَحَ آبَاؤُكُمْ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۚ إِنَّهُ كَانَ فَاحِشَةً وَمَقْتًا وَسَاءَ سَبِيلًا
22 Wata on nes ɓen ɓe baabiraaɓe mon ndesno e suddiiɓe si wanaa ɗum ko feƴƴunoo. Pellet, ɗum laatinoke paŋkare e hutaare e bonde laawol.
٢٣ حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ أُمَّهَاتُكُمْ وَبَنَاتُكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ وَعَمَّاتُكُمْ وَخَالَاتُكُمْ وَبَنَاتُ الْأَخِ وَبَنَاتُ الْأُخْتِ وَأُمَّهَاتُكُمُ اللَّاتِي أَرْضَعْنَكُمْ وَأَخَوَاتُكُمْ مِنَ الرَّضَاعَةِ وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ وَرَبَائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسَائِكُمُ اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَإِنْ لَمْ تَكُونُوا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ وَحَلَائِلُ أَبْنَائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلَابِكُمْ وَأَنْ تَجْمَعُوا بَيْنَ الْأُخْتَيْنِ إِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا
23 Harminanaama on : neeniraaɓe mon ɓen, e jiwɓe mon ɓen, e banndiraaɓe mon rewɓe ɓen, e yaayiraaɓe mon ɓen, e neeniraaɓe mon ɓen ka dewol, e jiwɓe yumma gooto mon [gorko], e jiwɓe banndiraawo mon rewɓe, e neeniraaɓe mon muynimɓe on, e banndiraaɓe mon ɓen ka muynan, e neeniraaɓe ɓeynguuli mon, e njutteeɓe mon won ɓe ka cuuɗi mon iwɓe e ɓeynguuli mon ɓe naatiduɗon e suudu ; si tawii non on naatidaali e maɓɓe suudu, bakkaatu fawaaki on [e resugol ɓen], e [rewɓe] daganiiɓe ɓiɗɓe mon ɓen iwɓe ka keeci, e nde mooɓindirton hakkunde neene-gootooɓe ɗiɗo, si wanaa ɗum ko yawtunoo. Pellet, Alla Laatike Haforoowo Hinnotooɗo.
٢٤ وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۖ كِتَابَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَأُحِلَّ لَكُمْ مَا وَرَاءَ ذَٰلِكُمْ أَنْ تَبْتَغُوا بِأَمْوَالِكُمْ مُحْصِنِينَ غَيْرَ مُسَافِحِينَ ۚ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَرِيضَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَرِيضَةِ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمًا
24 E ɓeen saŋiiɓe ɓen ummorde e rewɓe, si wonaa ɓeen ɓe njeyruɗon ñaame mon. Ɗum ko Farilla Alla e dow mooɗon. Daginanaama on ko woni ɓaawo ɓen ɗon, nde ɗaɓɓirtonɓe jawɗeele mon hara ko on saŋiiɓe tawa on ngonaa jinooɓe. Kala mo ndakmitorɗon e maɓɓe desal : njonniteeɓe teŋe maɓɓe ɗen. Ko farilla. Bakkaatu fawaaki e fii ko yarlondirɗon e mun ɓaawo farilla on. Pellet, Alla Laatike gannduɗo Ñeeñuɗo.
٢٥ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَنَاتِ الْمُؤْمِنَاتِ فَمِنْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ مِنْ فَتَيَاتِكُمُ الْمُؤْمِنَاتِ ۚ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِكُمْ ۚ بَعْضُكُمْ مِنْ بَعْضٍ ۚ فَانْكِحُوهُنَّ بِإِذْنِ أَهْلِهِنَّ وَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ مُحْصَنَاتٍ غَيْرَ مُسَافِحَاتٍ وَلَا مُتَّخِذَاتِ أَخْدَانٍ ۚ فَإِذَا أُحْصِنَّ فَإِنْ أَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنَاتِ مِنَ الْعَذَابِ ۚ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۚ وَأَنْ تَصْبِرُوا خَيْرٌ لَكُمْ ۗ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ
25 Kala e mooɗon mo hattaaaki feere resde saŋiiɓe gooŋɗinɓe, ko [resugol] ɓen ɓe njeyirɗon ñaame mon, immorde e boomi mon gooŋɗinɓe. Alla no Anndi gooŋɗinal mon ngal. Yoga e mon ko e yoga ndesireeɓe yamiroore yimɓe maɓɓe ɓen, njonniron ɓe teŋe maɓɓe ɗen no moƴƴiri. Saŋiiɓe hara wanaa jinndooɓe njaatoo. Si ɓe saŋiike ɓe ngaddii paŋkare, no fawii emaɓɓe feccere ko fawii dow saŋiiɓe rimɓe ɓen e lepte. Ɗum, ko fii on kulɗo e mo'on yanugol e jinaa. Ko nde muññotoɗon ɓuri moƴƴannde on. Alla jaafotooɗo jurmtooɗo.
٢٦ يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَاللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ
26 Allaahu O o faala Ɓann laɓɓinanade on O Feewna on e laabi ɓeya adinooɓe on, O Jaɓana on tuubuubuyee. Alla ko gannduɗo, Ñeeñɗo.
٢٧ وَاللَّهُ يُرِيدُ أَنْ يَتُوبَ عَلَيْكُمْ وَيُرِيدُ الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الشَّهَوَاتِ أَنْ تَمِيلُوا مَيْلًا عَظِيمًا
27 Alla no Faala de O Jaɓanta on tuubuubuyee, ɓeen jokkuɓe beleeɗe faalaa de ooñorton ooñannde mawnde.
٢٨ يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْإِنْسَانُ ضَعِيفًا
28 Alla no Yiɗi de Hayfinanta on, neɗɗaŋke tagaama ko o lo'uɗo.
٢٩ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ ۚ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
29 Eehey yo mon gooŋɗininɓe, wata on ñaamir jawlɗeele mon ɗen hakkunde mooɗon e mehre, si wanaa hara ko e njulaaku ngu welaɗon e muuɗum. Wata on mbar pittaali mon ɗin. Pellet, Alla seerani koH innotkoooɗo on.
٣٠ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ عُدْوَانًا وَظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيهِ نَارًا ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا
30 kala golluɗo ɗum e hoore ngañngu e tooñange, aray Men Naatna mo yiite : ɗum wonii newaniiɗum Alla.
٣١ إِنْ تَجْتَنِبُوا كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُدْخَلًا كَرِيمًا
31 Si on woɗɗitike [bakkaatu] mawɗi ɗi haɗaɗon ɗin e mun, Mein poppanat on bonɗi mon ɗin, Min Naatnira on e naatirgal teddungal.
٣٢ وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ ۚ لِلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا ۖ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ ۚ وَاسْأَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا
32 Wata on njelo ko Alla Ɓurniri yoga e mon dow yoga. Hino woodani worɓe ɓen geɗal e ko ɓe paggatii kon, hino woodani kadi rewbe begeɓal e kon ko ɓe paggatii. Tororee Alla e Ɓural Makko he. Pellet, Alla Laatima (seerani)ko gannduɗa kala huunde.
٣٣ وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ ۚ وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدًا
33 Wonan de mo kala Min mbaɗanii ɗum ronooɓe [heftuɓe] e ɗum ko jipnaaɓe ɓen ngacci, e ɓadondiraaɓe ; e ɓen ɓe ahodunoɗon e mun : njonneeɓe geɗal maɓɓe ngal. Pellet, Alla Laatima (seeraani) cediiɗo e kala huunde.
٣٤ الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاءِ بِمَا فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍ وَبِمَا أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوَالِهِمْ ۚ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللَّهُ ۚ وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيرًا
34 Worɓe ɓen ko fawaɓe [e daranaade daŋkiitag ol] rewɓe ɓen, sabu ko Alla Ɓurniri kon yoga maɓɓe e dow yoga, e sabu kon ko nafki jawɗeele maɓɓe. [rewɓe] moƴƴuɓe ɓen, ko yaŋkiniiɓe reenotooɓe ka wirnii, sabu kon ko Alla Reenini ɓe.Ɓen [rewɓe] ɓe kuloton dartagol(cuwtagol) mun : mbaajeeɓe, peronɓe ka mbalndiji, piyonɓe. Si ɓe ɗoftike on, wata on ɗɓɓir e dow maɓɓe laawol ! Pellet, Alla Laama seeraani(Toowuɗo), ko Mawɗo.
٣٥ وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا
35 Si on kulii lurral hakkunde maɓɓe, imminee ñaawoowo immorɗo ka yimɓe gorko on e ñaawoowo immorɗo ka yimɓe debbo on. Si ɓe faandike moƴƴinngol, Alla Hawrindinay hakkunde maɓɓe. Pellet, Alla Laatima gannduɗo, kumpitiiɗo.
٣٦ وَاعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ۖ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَبِذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَىٰ وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُورًا
36 Ndewee Alla wata on kafidu e Makko hay huunde. Jibipnaaɓe mon ɓen moƴƴoɗon e maɓɓe, e joomiraaɓe ɓadondiral'en, e wonduɓe ɓen, e waasɓe ɓen, e koɗdiijo jom-ɓaɗlondiraaɗo, e koɗdiijo baŋŋe (goɗɗuɗo,) e wonndiɗɗo baŋŋe, e ɗatniino, e ɓen ɓe jeyruɗon ñaame mon. Pellet, Alla Yiɗaa kala on laatiiɗo ñaaƴoowo mantotooɗo :
٣٧ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُونَ مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ۗ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا
37 Ɓen ɓe no ngorɗira, ɓe yamira yimɓe ɓen ngorɗir, ɓe suuɗa kon ko Alla okki ɓe e Ɓural Makko. Men Maranii heeferɓe ɓen lepte hoynooje.
٣٨ وَالَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ ۗ وَمَنْ يَكُنِ الشَّيْطَانُ لَهُ قَرِينًا فَسَاءَ قَرِينًا
38 E ɓen ɓe no nafqira jawlɗeee mun ɗen ka yeengo e yimɓe ɓen, ɓe gooŋɗiŋtaa Alla wanaa Ñalaande Sakkitiinde nden. Kala on mo seytaane wonani ɗum cinndodiijo : haray o bonii cinndodiijo!
٣٩ وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ آمَنُوا بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللَّهُ ۚ وَكَانَ اللَّهُ بِهِمْ عَلِيمًا
39 E ko honɗum fawinoo ɓe si ɓe gooŋɗinno Alla e Ñalaande Sakkitiinde nden ɓe nafqi e kon ko Alla Arsike ɓe ? Alla seeraani ko gannduɗo ɓe.
٤٠ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ۖ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَدُنْهُ أَجْرًا عَظِيمًا
40 Pellet, Alla Tooñataa hay fotde gabbel- jarra si wonii ko moƴƴere, O Soway nde, O Okka immorde ka Mokko njoɓdi mawndi.
٤١ فَكَيْفَ إِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَجِئْنَا بِكَ عَلَىٰ هَٰؤُلَاءِ شَهِيدًا
41 Ko honno si tawii Men ngaddoyii immorde e kala leñol ceeditotooɗo, Min ngadduma ha ngonaa ceeditotooɗo e dow ? Ɓee(leñolma)..
٤٢ يَوْمَئِذٍ يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَعَصَوُا الرَّسُولَ لَوْ تُسَوَّىٰ بِهِمُ الْأَرْضُ وَلَا يَكْتُمُونَ اللَّهَ حَدِيثًا
42 Ñaɗnde, hee heeferɓe ɓee woopnooɓe ɓen Nulaaɗo on yeloto hara nun ɓe fonndeteno e leydi ndin, ɓe suuɗataa Alla hay konngol
٤٣ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُكَارَىٰ حَتَّىٰ تَعْلَمُوا مَا تَقُولُونَ وَلَا جُنُبًا إِلَّا عَابِرِي سَبِيلٍ حَتَّىٰ تَغْتَسِلُوا ۚ وَإِنْ كُنْتُمْ مَرْضَىٰ أَوْ عَلَىٰ سَفَرٍ أَوْ جَاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغَائِطِ أَوْ لَامَسْتُمُ النِّسَاءَ فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُورًا
43 Ee hey mon gooŋɗinɓe, wata on ɓaɗto juulde den hara ko on siwruɓe haa aganndon ko wowloton ; wanaa de ngonduɗon e janaaba, ha lootoɗon maa ko on taƴitooɓe laawol haa laɓɓinoɗon. Si on laatike nawnuɓe, maa hiɗon e hoore jahal, maa ɓaawo hoggo arii goɗɗo e mon(yaadon dow wuro), maa on soccondirii e rewɓe ɓen on heɓaali ndiyam, taamoree mbullaari(leydi) laaɓundi : mowlon geece mon ɗen e juuɗe mon ɗen. Pellet, Alla Laatike jaafotooɗo Cuhroowo
٤٤ أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يَشْتَرُونَ الضَّلَالَةَ وَيُرِيدُونَ أَنْ تَضِلُّوا السَّبِيلَ
44 E a yi'aali faade e ɓen okkaaɓe geɗal e ɗefte ɗen, hiɓe cooda majjere nden, hiɓe faalaa nde majjoton laawol [poccingol] ngol ?
٤٥ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِأَعْدَائِكُمْ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَلِيًّا وَكَفَىٰ بِاللَّهِ نَصِيرًا
45 Ko Alla Ɓuri Anndude añɓe mon ɓen. Alla yonii Giɗo, Alla yonii Ballo.
٤٦ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا يُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ وَيَقُولُونَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَرَاعِنَا لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِي الدِّينِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ قَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَقْوَمَ وَلَٰكِنْ لَعَنَهُمُ اللَّهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا
46 Hino e ɓeya alyahuudaaɓe waylooɓe konngol ngol e nokku maggol ɓe wi'a: "Men nanii men yeddii ; heɗo ko wanaa nannateeɗo, aynu men", ka hallugol ɗemɗe maɓɓe ɗen e yuwugol ka diina. Hara nun ɓe wi'ayno : "Men nanii men ɗoftike nanu ndaaraa", ko ɗum ɓuraynoo moƴƴannde ɓe, ɓura foccaade. Ko woni tun, Alla Huɗirii ɓe geddi maɓɓe ɗin, ɓe gomɗiŋtaa si wanaa seeɗaa.
٤٧ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ آمِنُوا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِمَا مَعَكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَطْمِسَ وُجُوهًا فَنَرُدَّهَا عَلَىٰ أَدْبَارِهَا أَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّا أَصْحَابَ السَّبْتِ ۚ وَكَانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا
47 Eehey mon okkanooɓe Defte, gooŋɗinee ɗuum komin njippini hina gooŋɗina nden won dunde e mon, ado Men Mehude jeece [mon ɗen] Men Ruttiraɗe ɓabbe majje, maa Men meska ɓe on wano Men meskirnoo non yimɓe asewe ɓen. Fiyaake Alla on Laatke golloteeɗo.
٤٨ إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرَىٰ إِثْمًا عَظِيمًا
48 Pellet, Alla yaafotaka kafidoowo Mo e goɗɗum, Himo Yaafo ko jaasi ɗum wonan de on Mo O Muuyi. Kala on kafiduɗo Alla e goɗɗum, gooŋɗii o fekandiima bakkaatu mawɗo.
٤٩ أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنْفُسَهُمْ ۚ بَلِ اللَّهُ يُزَكِّي مَنْ يَشَاءُ وَلَا يُظْلَمُونَ فَتِيلًا
49 E a yi'aali ɓen ɓe no laɓɓina (mbuppa)ko`e maɓɓe ? Ko woni, Ko Alla Laɓɓinta (wuppata)on mo Muuyi, ɓe tooñetaake yeru gurun tamaro.
٥٠ انْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ ۖ وَكَفَىٰ بِهِ إِثْمًا مُبِينًا
50 Ndaarii ko hol no ɓe woni fekindoraade e Alla fenaade ! Ɗum ɗon yonii bakkaatu feeñuɗo.
٥١ أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَٰؤُلَاءِ أَهْدَىٰ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا
51 E mati a yiani ɓeen okkanooɓe geɗal ka Deftere, hiɓe gooŋɗina sanamuuji e bewinayɗi ɗin, hiɓe wi'ana ɓen heeferɓe : "Ko ɓee ɗoo ɓuri feewde laawol e dii ɓeya gooŋɗinɓe ? !".
٥٢ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ ۖ وَمَنْ يَلْعَنِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِيرًا
52 Ko ɓeen woni ɓe Alla Huɗi ɓe, kala mo Alla Huɗi noon, a heɓantaa mo balloowo.
٥٣ أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِنَ الْمُلْكِ فَإِذًا لَا يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيرًا
53 Kaa hinaɓe woodani geɗal e laamu ? Oon tuma, ɓe okkataa yimɓe ɓe yeru gufel tamaroore.
٥٤ أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَىٰ مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ ۖ فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا
54 Kaa ɓe añanat yimɓe ɓee (nelaaɗo)Alla juul e mum. Hisna ɗum.)koAlla Okki ɓe kon e Ɓural Makko ? Gooŋɗii Men Okkii ɓeynguure Ibraahiima nden Defte e ganndal (ñeeñal, )Men Okki ɓe Laamu Mawngu.
٥٥ فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ ۚ وَكَفَىٰ بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا
55 Hino e maɓɓe on gooŋɗinɗo nde, no e maɓɓe kadi on paddiiɗo nde. Jahannama yonii kuɓɓugole.
٥٦ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا
56 Pellet, ɓen yedduɓe aayeeje Amen ɗen, aray Men Naatnaɓe ɓe yiite : tuma kala guri maɓɓe ɗin ɓenndi, Men Waɗtitana ɓe guri goɗɗi fii no ɓe meeɗira lepte ɗen. Pellet, Alla Laatike jaaliiɗo, (elaamumum)Ñeeñuɗo.
٥٧ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ ۖ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا
57 Ɓen goooŋɗinɓe ɓe golli golle moƴƴe, aray Men Naanatɓe Aljannaaji ɗi no ila e ley majji caatlii, ko ɓe duumotooɓe ndeer toon hino woodani ɓe toon rewɓe laɓɓinaaɓe Min Naatnaɓe ɓe ɗowdi duumiindi.
٥٨ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ ۚ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا
58 Pellet, Alla no Yamira on tottoton koolaaje ɗen faade e joom ma je ɓen, e si on ñaaway hakkunde yimɓe ɓen nde ñaawirton nunɗal. Pellet, ko Alla Waajorta on kon labaama. Pellet, Alla Laatike Nanoowo, Yi'oowo.
٥٩ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ ۖ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا
59 Eehey mon gooŋɗinɓe, ɗoftee Alla ɗoftoɗon Nulaaɗo on e joomiraaɓe fiyaake e mooɗon. Si on luutri e huunde, ruttee nde ka Alla e ka sunna Nulaaɗo on, si on laatike gooŋɗimɓe Alla e Ñalaande Sakkitiinde nden. Ko ɗum ɓuri moƴƴude ɓuri labeede battane.
٦٠ أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا
60 E a yi'aali ɓen ɓe no nodditooɓe wonnde kamɓe ɓe gooŋɗiniɗinii kon ko Jippinaa e maaɗa e kon ko Jippinaa ado maaɗa? Hiɓe faalaa nde ɓe ñaawinoytoo ka bewinayɗi ɗin, gooŋɗii heɓe njamiraama nde ɓe njeddata ɗi. Seytaane non hino faalaa majjinnde ɓe majjere woɗɗunde.
٦١ وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَىٰ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنَافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُودًا
61 Si ɓe mbiaama: "ngaree faade e kon ko Alla Jippini e faade e Nulaaɗo on", a yi'ay naafigee6e ɓe no paddo e maaɗa kala paddagol.
٦٢ فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَاءُوكَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا وَتَوْفِيقًا
62 Ko honno [wonirta] si tawii musiiba heɓirii ɓe sabu ko ɓe ardiniri juuɗe maɓɓe, refti ɓe ngara e maaɗa hiɓe ngooɗdira Alla : "Min paandaaki si wanaa moƴƴinngol e kawrinndinal?!".
٦٣ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغًا
63 Ko ɓeen ngoni ɓe Alla homba Anndi ko woni ndeer ɓerɗe maɓɓe, ɗuurnoɓe , mbaajoɗaa ɓe, kaalonaaɓe konngol jottotongol ka pittaali maɓɓe.
٦٤ وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ ۚ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا
64 Min Nuliraali Nulaaɗo [woo] si wanaa fii yo o ɗofte e e sakkiroore Alla. Hara nun tuma ɓe tooñunoo pittaali maɓɓe ɗin, ɓe ngarno ema ɓe imsinii e Alla, Nulaaɗo on imsinanii ɓe, ɓe tawayno Alla ko Jaɓoowo tuubuubuyee, jurmotoodo.
٦٥ فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّىٰ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا
65 Hey, Mi Wooɗndirii Joomi maaɗa, ɓe ngooŋɗɗntaa haa ɓe ñaawinora maa huunde ko yani hakkunde maɓɓe, refti ɓe keɓataa ɓitteende ka pittaali maɓɓe e kon ko ñaawuɗaa, ɓe njebbiloo kala jebbilagol.
٦٦ وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ ۖ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا
66 So tawno min parluno e maɓɓe won de : "mbaree pittaali mon ɗin", maa "njalton e galleeji mon", ɓe mbɗataano ɗum si wanaa seeɗaa e maɓɓe. Sinno kamɓe ɓe mbaɗno kon ko ɓe mbaajoranoo, ɗum laatotono moƴƴere wonan de ɓe, ɓura tiiɗude kadi tabital :
٦٧ وَإِذًا لَآتَيْنَاهُمْ مِنْ لَدُنَّا أَجْرًا عَظِيمًا
67 Nden tuma, min ngokkatnoɓe immorde ka amen, njoɓdi mawndi,
٦٨ وَلَهَدَيْنَاهُمْ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا
68 Min pewno ɓe laawol poƴcingol.
٦٩ وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَٰئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ ۚ وَحَسُنَ أُولَٰئِكَ رَفِيقًا
69 Kala ɗoftiiɗo Alla e Nulaaɗo on : ɓeen ɗoon ngondoyta ɓeen ɓe Alla waɗi dookem dowe muen gila e annabaaɓe, ha e goonguɓe, e sahiddinnooɓe, e moƴƴube. Ɓen ɗon moƴƴii wonndiiɓe !
٧٠ ذَٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ عَلِيمًا
70 Ngal ɗon Ɓural ko immorde ka Alla, Alla Yonii gannduɗo !
٧١ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوا ثُبَاتٍ أَوِ انْفِرُوا جَمِيعًا
71 Ee hey mon gooŋɗinɓe, njogitee deentorɗi mon ɗin, ndunnjon ko on seertuɓe maa runnjon on rentuɓe.
٧٢ وَإِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيدًا
72 Hino e mon neeɓnotooɓe, si musiiba heɓii on, o wi'a : "Gooŋɗii Alla Neeminii e am, nde tawnoo mi mi wone daano e maɓɓ e ceediiɗo ! ".
٧٣ وَلَئِنْ أَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًا
73 Si tawii heɓii on ɓural immorde ka Alla, ma o wi'a waona si tawii meeɗaa laataade hakkunde mon giɗli: "Ee jalla am si mi tawdano e maɓɓe ! mi malee malal manngal !".
٧٤ فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآخِرَةِ ۚ وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
74 Yo haɓe fii laawol Alla ngol, ɓen ɓe no soottira nguurdam aduna ɗam laakara on ! Kala on kaɓaaɗo fii laawol Alla ngol o waraa maa o fooli, arma min ngokku mo njoɓdi mawndi.
٧٥ وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَلْ لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا
75 E ko heɓi on, on kaɓetaake fii laawol Alla ngol ? e Lo'inaaɓe ɓeen ka worɓe, e ka rewɓe, e ka sukkeɓe ɓen ɓe no mbia: "Joom amen, Yaltin min e ndee saare nde yimɓe mun tooñi, Waɗanaa min immorde ka Maaɗa giɗo, Waɗanaa Min immorde ka Maaɗa balloowo".
٧٦ الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۖ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ ۖ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا
76 Ɓeen gooŋɗinɓe heɓe kaɓee fii laawol Alla ngol, ɓeya heeferɓe heɓe kaɓee e laawol ɓewnatɗi ɗin. Kaɓee weldiiɓe seytaane ɓeen : pellet, pewje seytaane ɗen laatike lo'uɗe.
٧٧ أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ قِيلَ لَهُمْ كُفُّوا أَيْدِيَكُمْ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ إِذَا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَ لَوْلَا أَخَّرْتَنَا إِلَىٰ أَجَلٍ قَرِيبٍ ۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيلٌ وَالْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقَىٰ وَلَا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا
77 E a yi'aali ɓen wi'ananooɓe : "curee juuɗe mon ɗen, ñiɓnon juulde, njonnon asakal". Tuma hare nden farlanoo e maɓɓe, e ndeke fedde goo e maɓɓe hino hulira yimɓe ɓe wano no Alla hulirtee, maa ko ɓuri sattudee e kulol, ɓe mbi "Joomi amen, ko saabi haa parluɗaa e dow amen hare ? Ko haɗnoo Neeɓtinanaa min ɗuum haa e lajal ɓattingal ?" Maaku : "Dakamme aduna on ko seeɗa, ko laakara on ɓuri moƴƴannde on kulɗo [Alla], on tooñetaake fotde e gufel tamaroore
٧٨ أَيْنَمَا تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ ۗ وَإِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَقُولُوا هَٰذِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ۖ وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَقُولُوا هَٰذِهِ مِنْ عِنْدِكَ ۚ قُلْ كُلٌّ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ۖ فَمَالِ هَٰؤُلَاءِ الْقَوْمِ لَا يَكَادُونَ يَفْقَهُونَ حَدِيثًا
78 Nokku wof to laatiɗon maayde nden heɓtoto on, hay si on laatike e nder tataaji mahaaɗi. Si moƴƴere heɓii ɓe, ɓe mbia "Ɗum ɗoo ko immorde ka Alla" Si bone heɓii ɓe, ɓe mbia :"Ɗum ɗoo ko immorde e maaɗa !" Maaku: "Kala e majji ko immorde ka Alla". E ko nanngi ɓee yimɓe ɓe ɗeɓataa faamude yeewtere?!
٧٩ مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ ۖ وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ ۚ وَأَرْسَلْنَاكَ لِلنَّاسِ رَسُولًا ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا
79 Huunde fofko heɓmaa e moƴƴere ko immorde ka Alla, huunde fofko heɓmaa e bone ko immorde e woŋkii maa kin. Mon Nulii ma wonan de yimɓe ɓe Nulaaɗo. Alla Yonii Seede.
٨٠ مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ ۖ وَمَنْ تَوَلَّىٰ فَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظًا
80 Kalomo ɗofti Nulaaɗo oo gooŋɗii ɗoftimo Alla. Kalo, ruŋtii noon min nuliraanima dow maɓɓe denoowo.
٨١ وَيَقُولُونَ طَاعَةٌ فَإِذَا بَرَزُوا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ غَيْرَ الَّذِي تَقُولُ ۖ وَاللَّهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُونَ ۖ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا
81 Heɓe mbia "ɗoftaare!", si ɓe njaltii ka maaɗa, fedde e maɓɓe waaliday [e miijo( ngo] wonaa ngo maakuɗaa. Alla no Winnda ɗuum koɓe mbaaldata e mun. Ɗuurno ɓe pawoɗaa e Alla. Alla Yonii koolorɗo.
٨٢ أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ ۚ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلَافًا كَثِيرًا
82 E mati ɓe teskitortaa alqur'aana o ? Sinno mbo iwruna ɗo wonaa to Alla, ɓe tawatno e ehembo luurre ɗuuɗuɗe.
٨٣ وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ ۖ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَىٰ أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا
83 Si arii ɓe e fiyaake jeyaaɗo e hoolaare, maa kulol, ɓe lollina ɗum. Sinno ɓe nduttuno ɗum e Nulaaɗo on e ɓen fewjooɓe fii maɓɓe, ɓeen ɓullitooɓe e maɓɓe ganndatno ɗum. Si wanaano ɓural Alla ngal e dow mooɗon e Yurmeende Makko nden, on njokkatno seytaane si wonaa seeɗa e mon.
٨٤ فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ لَا تُكَلَّفُ إِلَّا نَفْسَكَ ۚ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ ۖ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَكُفَّ بَأْسَ الَّذِينَ كَفَرُوا ۚ وَاللَّهُ أَشَدُّ بَأْسًا وَأَشَدُّ تَنْكِيلًا
84 Haɓe e laawol Alla he, a defaaka si wonaa hoore-maa. hijin gooŋɗinɓe ɓen, arma Alla nde Surata bone heeferɓe ɓe Ko Alla ɓuri Saɗtude doole, ko Kaŋko ɓuri Saɗtude muusnugol.
٨٥ مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْهَا ۖ وَمَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْهَا ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتًا
85 Kala tefniiɗo tefnoore labaande wonay mo geɗal e mayre, kala kadi on tefniiɗo tefnoore bonnde wonany mo e mayre geɗal. Alla seerani kattanɗo kala huunde.
٨٦ وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ حَسِيبًا
86 Si on calominaama salminaango, calmitoɗee ko ɓuri nduun ɗoon maa ndutton ngo. Pellet, Alla woni e dow kala huunde ko o kasboowo.
٨٧ اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۚ لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ ۗ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا
87 Alla, deweteeɗo alaa si wonaa Kaŋko, ma o Mooɓi on ñande Darngal, sikke alaa e mayre. Alaa ɓurɗo gooŋuɗude Alla yeewtere ?
٨٨ فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ وَاللَّهُ أَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوا ۚ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَهْدُوا مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ ۖ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا
88 Ko waɗi on e fii ɓee naafiqiiɓe peɗle ɗiɗi ?! Ko Alla woni Ugginɗo ɓe sabu ko ɓe faggitii. E on paala feewnude oon mbo Alla Majjini ? Kala on mo Alla majjini, a heɓantaa mo laawol.peewal
٨٩ وَدُّوا لَوْ تَكْفُرُونَ كَمَا كَفَرُوا فَتَكُونُونَ سَوَاءً ۖ فَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ أَوْلِيَاءَ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ۚ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا
89 Heɓe ngooɗe sinno on njedduno wano noɓe njddiri nih, laatoɗon fotɓe.e maɓɓe wota on njogito e maɓɓe weldiiɓe haa ɓe pera e laawol Alla ngol. Si ɓe nduŋitii, nanngee ɓe mbaron ɓe nokku kala ka tawɗon ɓe.Wata on njogito e maɓɓe weldiɗɗo wonaa balloowo
٩٠ إِلَّا الَّذِينَ يَصِلُونَ إِلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ أَوْ جَاءُوكُمْ حَصِرَتْ صُدُورُهُمْ أَنْ يُقَاتِلُوكُمْ أَوْ يُقَاتِلُوا قَوْمَهُمْ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوكُمْ ۚ فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا
90 Si wanaa ɓen ɓe hino njokkoo faade e yimɓe ɓe ahadi woni hakkunde mon e maɓɓe, maaɗuum ɓe ngarii emon ɓerɗe maɓɓe ɗen no ɓiɗtanii kaɓagol on, maa ɓe kaɓa e yimɓe maɓɓe. Si Alla Haajuno, O Wurtayno ɓe e dow mooɗon, ɓe kaɓo on. Si ɓe pottitike on, ɓe kaɓaaki on, ɓe werlike kisal e mon, haray Alla Waɗanaali on e dow maɓɓe laawol.
٩١ سَتَجِدُونَ آخَرِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَأْمَنُوكُمْ وَيَأْمَنُوا قَوْمَهُمْ كُلَّ مَا رُدُّوا إِلَى الْفِتْنَةِ أُرْكِسُوا فِيهَا ۚ فَإِنْ لَمْ يَعْتَزِلُوكُمْ وَيُلْقُوا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوا أَيْدِيَهُمْ فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ ۚ وَأُولَٰئِكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطَانًا مُبِينًا
91 Arma tawon woɗɓe goo muuyɓe nde ɓe koolnorata on koolnora yimɓe maɓɓe ɓen. Tuma kala nde ɓe nduttaa e geddi ɗin,ɓe cuƴƴitee e nder majji. Si ɓe ngaccani on, ɓe mberloo kisal e mon, ɓe curi juuɗe maɓɓe ɗen, nanngee ɓe mbaron ɓe nokku kala ka tawɗon ɓe. Ko ɓen ɗon mooɗon, [woni ke Min] mbaɗani on e maɓɓe hujja ɓannguɗo.
٩٢ وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ أَنْ يَقْتُلَ مُؤْمِنًا إِلَّا خَطَأً ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ إِلَّا أَنْ يَصَّدَّقُوا ۚ فَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ ۖ وَإِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِيثَاقٌ فَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلَىٰ أَهْلِهِ وَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ ۖ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ تَوْبَةً مِنَ اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
92 Haananaa gooŋɗinɗo nde o warata gooŋɗinɗo si wanaa [hara ko] faljere. On barɗo gooɗinɗo, yo rimɗin daande gooŋɗinnde e diya jonneteeɗo yimɓe makko ɓeen : si wonaa hara ɓen sakkii. Si wonii ko jeyaaɗo e yimɓe añɓe mon, hara kaŋko ko o gooŋɗinɗo, ko rimɗingol daande gooŋɗinnde. Si wonii ko jeyaaɗo e yimɓe ɓe ahadi woni hakkunde mon e maɓɓe, ko diya jonneteeɗo yimɓe makko ɓen, e rimɗingol daande gooŋɗinnde. On mo hebaali ko : koorgol lebbi ɗiɗi jokkondirɗi tuubuubuyee immorde ka Alla. Alla seeraani ko gannnduɗo, Ñeeñɗo.
٩٣ وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا
93 Kala mo wari gooŋɗinɗo e hoore tewaaɗe, njoɓdi makko ndin ko Jahannama, luttoowo e nder magge ; Alla Tikkanii mo, O Huɗii mo, O heplanii mo lepte mawɗe.
٩٤ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا ضَرَبْتُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَبَيَّنُوا وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَىٰ إِلَيْكُمُ السَّلَامَ لَسْتَ مُؤْمِنًا تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللَّهِ مَغَانِمُ كَثِيرَةٌ ۚ كَذَٰلِكَ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوا ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
94 Ee hey mon gooŋɗinɓe, si on njaahii e ɗatngal ɓannginee [tefon] wata on mbi'an on berliiɗo e mon kisal : "Wanaa a gooŋɗinɗo", hiɗon ɗaɓɓa jawdi nguurdam aduna, ko ka Alla konhoyri ɗuuɗundi woni. Ko wano non laatornoɗon ko adii, Alla dokkei e mon. Ɓannginee. Pellet, Alla Laatike kumpitiiɗo ko ngolloton.
٩٥ لَا يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ ۚ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِينَ دَرَجَةً ۚ وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَىٰ ۚ وَفَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِينَ عَلَى الْقَاعِدِينَ أَجْرًا عَظِيمًا
95 Goooŋɗimɓe jooɗiiɓe ɓen, hara wanaa joomiraaɓe lorra ɓen, potataa e ɓen tiiɗnortooɓe e laawol Alla ngol jawle maɓɓe ɗen e woŋkiiji maɓe ɗin. Alla ɓurnirii tiiɗnorɓe jawɗeele mun ɗen e woŋkiiji mun ɗin, e dow jooɗiiiiɓe ɓen, darja. Ɓe fow maɓɓe Alla Fodii ɓe moƴƴere, Alla ɓurnirii tiiɗnotooɓe ɓen e dow jooɗiiɓe ɓen njoɓdi mawndi.
٩٦ دَرَجَاتٍ مِنْهُ وَمَغْفِرَةً وَرَحْمَةً ۚ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
96 Darjaaji immorde ka Makko, e yaafuyol, e yurmeende. Alla Laatike jaafotooɗo, jurmotooɗo.
٩٧ إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِيمَ كُنْتُمْ ۖ قَالُوا كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الْأَرْضِ ۚ قَالُوا أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِيهَا ۚ فَأُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا
97 Pellet, ɓen ɓe maleykaaji ɗin no mbara hara ko ɓe tooñuɓe pittaali maɓɓe ɗin, ɓe mbi'a : "Ko e holɗum ngonnoɗon ?!". Ɓe mbi'a : "Min laatinoke lo'inanooɓe ka leydi". Ɓe mbi'a : "Leydi Alla ndin laatanooki yaajundi hanno feron e mayri ?". Ɓen ɗon, jaaƴnde maɓɓe nden ko Jahannama, nge bonii ruttorde !
٩٨ إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا
98 Si wanaa ɓen lo'inaaɓe immorde ka worɓe, e ka rewɓe, e ka sukaaɓe ɓe kattanaa yahdu, ɓe peewataa e laawol.
٩٩ فَأُولَٰئِكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُمْ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا
99 Ɓen ɗon, arma Alla Yaafanoo ɓe. Alla seerani jaafotooɗo, cuhroowo.
١٠٠ وَمَنْ يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الْأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً ۚ وَمَنْ يَخْرُجْ مِنْ بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
100 Kalomo feri e laawol Alla ngol o taway ka leydi yolɗere ɗuuɗunde e yaajeende. Kala jaltuɗo e suudu mu'un ko o perɗo faade e Alla e Nulaaɗo Makko on, maayde nden heɓti mo, gooŋɗii njoɓdi makko ndin tabitii ka Alla. Alla seeraani jaafotooɗo, jurmtooɗo.
١٠١ وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا ۚ إِنَّ الْكَافِرِينَ كَانُوا لَكُمْ عَدُوًّا مُبِينًا
101 Si on njaltii, waɗoyde jahaadi bakkat alanaa on nde ngstoton juulde nde, si on kulii nde yedduɓe ɓen pitninta on. Pellet, heeferɓe ɓen ngonani on añɓe feeñɓe.
١٠٢ وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلَاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَىٰ لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ ۗ وَدَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً وَاحِدَةً ۚ وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ إِنْ كَانَ بِكُمْ أَذًى مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضَىٰ أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ ۖ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا
102 Si a tawdaama e maɓɓe a darnanii ɓe julude, yo fedde goo e maɓɓe darodo e maaɗa yo ɓe jogito njogaaji maɓɓe ɗiin ; si ɓe cujjii, yo ɓe ngn ɓaawo mon, yo fedde ndeya nde juulaalni ar, yoo ɓe njuuldu e maaɗa yo ɓe njogito denetorɗi maɓɓe ɗin e kaɓorɗe maɓɓe ɗe Yedduɓe ɓe nos ngooɗe sinno on mbelsindotono e njoktaaje mon ɗe doŋle mon ɗe, ɓe ooñoo e mooɗon ooñannde wootere. bakkaat fawaaki on si ɗon ngonndi e lorra immorde e toɓo, maa on laatike Ñawɓe nde mballinton njogaaji mon ɗi. nJogitee deenorɗi mon ɗi. Pellet, Alla heplanii heeferɓe ɓen lepte koynooje.
١٠٣ فَإِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلَاةَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ قِيَامًا وَقُعُودًا وَعَلَىٰ جُنُوبِكُمْ ۚ فَإِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ ۚ إِنَّ الصَّلَاةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتَابًا مَوْقُوتًا
103 Si on gaynii juulde nde, jaŋtoree Alla e darnnde, e jonɗde e ka hoore baŋŋeeje mon. Si on ndeeƴii, ñiiɓnee juude nde Pellet, juulde nde woni e dow gooɗinɓe ɓefarilla mbo waktu dottaaɗo
١٠٤ وَلَا تَهِنُوا فِي ابْتِغَاءِ الْقَوْمِ ۖ إِنْ تَكُونُوا تَأْلَمُونَ فَإِنَّهُمْ يَأْلَمُونَ كَمَا تَأْلَمُونَ ۖ وَتَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ مَا لَا يَرْجُونَ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
104 Wata on lo*u e nder ɗaɓɓitgol yimɓe ɓe. Si tawii hoɗon mu'usee, kamɓe kadi heɓe mu'usee wano mu'usirteɗon, hoɗon njortii immorde e Alla ko ɓe njortaaki. Pellet, Alla seeraabi gannduɗo, Ñeeñɗo.
١٠٥ إِنَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَا أَرَاكَ اللَّهُ ۚ وَلَا تَكُنْ لِلْخَائِنِينَ خَصِيمًا
105 Minen min njippinirii Deftere nde e maaɗaa e hoore goonga fii yo a ñaawir hakkunde yimɓe ɓen kon ko Alla Hollu maa. Wata on wonan jamfotooɓe ɓen beeñdoowo.
١٠٦ وَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ ۖ إِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا
106 Imsino e Alla. Pellet, Alla seeraani jaafotooɗo, jurmotooɗo.
١٠٧ وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِينَ يَخْتَانُونَ أَنْفُسَهُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا أَثِيمًا
107 Wata a weeñdondire gah ɓeen jamfotooɓe pittaali muen. Pellet, Alla Yiɗaa on keeɗo jamfo, keewɗo : bakkatuuji
١٠٨ يَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُونَ مِنَ اللَّهِ وَهُوَ مَعَهُمْ إِذْ يُبَيِّتُونَ مَا لَا يَرْضَىٰ مِنَ الْقَوْلِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ بِمَا يَعْمَلُونَ مُحِيطًا
108 Heɓe cuuɗoo yimɓe ɓen ɓe cuuɗotaako Alla, Homo Wonndi e maɓɓe tuma ɓe waalaynoo fewjude kon ko O Welaaka e konngol. Alla seeraani kumpitiiɗo kon ko ɓe ngollata.
١٠٩ هَا أَنْتُمْ هَٰؤُلَاءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا فَمَنْ يُجَادِلُ اللَّهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا
109 Hino mon yo e on mbeñjii fii maɓɓe e ɗam nguurdam aduna, e ko hommbo weñdoyta e Alla fii maɓɓe Ñande Darngal, kaa ko hommbo laatanoytooɓe fawtiiɗo?!
١١٠ وَمَنْ يَعْمَلْ سُوءًا أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُورًا رَحِيمًا
110 Kalo golluɗo bone maa o tooñi hoore makko, refti o imsinii e Alla, o tawat Alla ko jaafotooɗo, jurmotooɗo.
١١١ وَمَنْ يَكْسِبْ إِثْمًا فَإِنَّمَا يَكْسِبُهُ عَلَىٰ نَفْسِهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
111 Kala kadi paggitiiɗo bakkaat, pellet, ko e hoore makko o woni faggitaade ɗum. Alla seeraani gannduɗo, Ñeeñɗo.
١١٢ وَمَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئًا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا
112 Kala paggitiiɗo goopol maa bakkaa refti bugii ɗum e hoore daɗndiiɗo, gooŋɗii o ronnditike fenaande e bakkaat ɓannguɗo.
١١٣ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ ۖ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ ۚ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ ۚ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا
113 Si wanaano ɓural Alla ngal e dow maaɗa e Yurmeende Makko nden, fedde goo e maɓɓe himmirayno majjinngol ma, ɓe alaa e majjinnde si wanaa pittaali maɓɓe ɗin, ɓe lorrirtaama hay e huunde. Alla Jippinii e maaɗa Deftere nden e Ñeeñal ngal, O Anndinii ma huunde nden a anndaano. ɓural Alla ngal e dow maaɗa laatike mawnungal.
١١٤ لَا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْوَاهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلَاحٍ بَيْنَ النَّاسِ ۚ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَٰلِكَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا
114 Moƴƴere alaa e ko heewi e ndeeyuuji maɓɓe ɗi, si wonaa oon jamirɗo sadaka, maa moƴƴere maa moƴƴiŋtingol hakkunde yimɓe ɓen. Kala baɗirɗo ɗum ɗaɓɓugol weluya Alla, arma min ngokka mo njoɓdi mawndi.
١١٥ وَمَنْ يُشَاقِقِ الرَّسُولَ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدَىٰ وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيلِ الْمُؤْمِنِينَ نُوَلِّهِ مَا تَوَلَّىٰ وَنُصْلِهِ جَهَنَّمَ ۖ وَسَاءَتْ مَصِيرًا
115 Kala luutndiiɗo Nulaaɗo on ɓaawo nde paawal ngal ɓanngani mo, o jokki ko wanaa laawol gooŊɗinɓe ɓen, Men kuccintinay mo e kon ko o hucciti, min naatnɗum Jahannama, nge bonii ruttorde !
١١٦ إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَنْ يَشَاءُ ۚ وَمَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا
116 Pellet, Alla Yafatako waɗdeedel mo e goɗɗum, Homo yaafo ko jaasi ɗum wonan de on mo o muuyi. Kala denndinɗo Alla e goɗɗum, gooŋɗii o majjii majjere woɗɗoynde.
١١٧ إِنْ يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ إِلَّا إِنَاثًا وَإِنْ يَدْعُونَ إِلَّا شَيْطَانًا مَرِيدًا
117 Ɓe ndewaani ko woori Alla, si wonaa [sanamuuji] dewɗinaaɗi, ɓe ndwaani si wanaa seytaane canndalinɗo.
١١٨ لَعَنَهُ اللَّهُ ۘ وَقَالَ لَأَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيبًا مَفْرُوضًا
118 Alla Huɗii mbo: owi"mami jogito e jeyaaɓe maa ɓen geɗal ganndangal
١١٩ وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ ۚ وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا
119 ma mi majjinɓe, ma mi yelinoyɓe, ma mi yamirɓe, ma ɓe taƴ noppi neemoraaɗi ɗin, ma mi yamirɓe, ma ɓe mbaylu tagoore Alla nde !". Kala jogitiiɗo seytaane giɗo ko woori Alla, gooŋɗii o perti perte ɓanngunde.
١٢٠ يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيهِمْ ۖ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطَانُ إِلَّا غُرُورًا
120 Hombo ɓef odana homo yelina ɓe, seytaane fodanani ɓe si wanaa hodo.(koomte).
١٢١ أُولَٰئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَلَا يَجِدُونَ عَنْهَا مَحِيصًا
121 Ɓeen ɗon jaaƴndee maɓɓe nde ko Jahannama, ɓe keɓataa gaa nge daɗirde.
١٢٢ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۖ وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا ۚ وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ قِيلًا
122 Ɓeen gooŋɗinɓe ɓe ngolli golle moƴƴe, aray Min naatantɓee Aljannaaji ɗi no ila e ley majji caatli : ko ɓe duumotooɓe nder ton poomaa. Fodoore Alla nde ko goonga. Ko alaa mo ɓuri Alla gooŋɗude konngol ?
١٢٣ لَيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِيِّ أَهْلِ الْكِتَابِ ۗ مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا
123 Wonaa e yelaaji mon ɗin wanaa yelaaji joom defte en. Kala golluɗo bone o yoɓete ɗum, o heɓataa ko woori Alla giɗo wonaa balloowo.
١٢٤ وَمَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحَاتِ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولَٰئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُونَ نَقِيرًا
124 Kalo golluɗo e moƴƴi ɗin, fota ko gorko maa ko debbo, hara ko o goooŋɗinɗo, ɓeen ɗoon naatata Aljanna ɓe tooñetaake kona fota gufel [tamaroore].
١٢٥ وَمَنْ أَحْسَنُ دِينًا مِمَّنْ أَسْلَمَ وَجْهَهُ لِلَّهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَاتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۗ وَاتَّخَذَ اللَّهُ إِبْرَاهِيمَ خَلِيلًا
125 Alaa ɓurɗo moƴƴude diine haa hewti on jebbilanɗo yeeso mum ngo Alla, hara ko o moƴƴinɗo, o rewi e diine Ibraahiima ooñiiiiɗo kala.diineeji ɗi peewa Alla Jogitima Ibraahiima sehil.
١٢٦ وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطًا
126 Ko Alla Woodani kala ko woni ka kammuuli e ka leydi. Alla seeraani ko piiltiiɗo kala huunde.
١٢٧ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ ۖ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَىٰ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْوِلْدَانِ وَأَنْ تَقُومُوا لِلْيَتَامَىٰ بِالْقِسْطِ ۚ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِهِ عَلِيمًا
127 Heɓe naamnoma maa fii rewɓe ɓeen, maaku : "Alla no saggitude on fii ɓe[rewɓe], e kon ko jaŋngetee e dow mooɗon ka deftere fii ɓen rewɓe wonɗuɓe, ɓe ɓe on njonnataa ɓe ɗuum ko ɓe parlanaaa, hoɗon ndeerɗa fii resde ɓe, e ɓen lo'inaaɓe ummorde e sukaaɓe, e nde ndarantoɗon wonduɓe ɓen e nuunɗal. Kala ko ngolluɗon e moƴƴer e, pellet, Alla seeraani ko gannduɗo ɗum.
١٢٨ وَإِنِ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا أَنْ يُصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۚ وَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗ وَأُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ ۚ وَإِنْ تُحْسِنُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
128 Si wonii debbo hulii moodi makko e suwtaade maa ɗuurnaare, bakkaat fawaaki ɓe nde ɓe moƴƴiŋtinirta hakkunde maɓɓe kalo moƴƴingol.Ko moƴƴingol on ɓuri moƴƴude, Pittaali ɗin tawdanaama ndeereraagu.Si on moƴƴinii on gooŋɗii, pellet Alla seeraani kumpitiiɗo ko golloton.
١٢٩ وَلَنْ تَسْتَطِيعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَيْنَ النِّسَاءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ ۖ فَلَا تَمِيلُوا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۚ وَإِنْ تُصْلِحُوا وَتَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ غَفُورًا رَحِيمًا
129 On mbaawataa nuunɗude hakkunde rewɓe ɓen hay si on ndeerɗii. Wata on ngooño kala ooñannde, ngaccon mo wa jowaaɗo. Si on moƴƴinii on gooŋɗii, pellet, Alla seerani jaafotooɗo jurmotooɗo
١٣٠ وَإِنْ يَتَفَرَّقَا يُغْنِ اللَّهُ كُلًّا مِنْ سَعَتِهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ وَاسِعًا حَكِيمًا
130 Si ɓe ceetii, Alla Alɗiniroyay kala maɓɓe immorde e Yaajeende Makko nden. Alla seeraani jaacɗo [ɓural], Ñeeñɗo.
١٣١ وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَإِيَّاكُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ ۚ وَإِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًا
131 Ko Alla Woodani kala ko woni ndeer kammuuji ko e ko woni ndeer leydi. Gooŋɗii Min mbasoyinoomo ɓeya okkaaɓe defte ko adi mon, e onon : "kulee Alla !". Si on njeddii, pellet, ko Alla Woodani kala ko woni ndeer kammuuli e ka leydi. Alla seeraani ko Galo, jettaaɗo.
١٣٢ وَلِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا
132 Ko Alla Woodani kala ko woni ndeer kammuuli e ndeer leydi. Alla Yonii Fawtiiɗo.
١٣٣ إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِآخَرِينَ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ ذَٰلِكَ قَدِيرًا
133 Si o muuyii, O naɓat on, onon yo yimɓe, O Adda woɗɓe goo. Alla serani katta nɗo e dow ɗum.
١٣٤ مَنْ كَانَ يُرِيدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللَّهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا بَصِيرًا
134 Kala laatiiɗo o yiɗi koa njoɓdi aduna, ko Alla jogi njoɓdi aduna e laakara woni. Alla seeraani ko nanoowo , Yi'oowo.
١٣٥ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَىٰ أَنْفُسِكُمْ أَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْأَقْرَبِينَ ۚ إِنْ يَكُنْ غَنِيًّا أَوْ فَقِيرًا فَاللَّهُ أَوْلَىٰ بِهِمَا ۖ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوَىٰ أَنْ تَعْدِلُوا ۚ وَإِنْ تَلْوُوا أَوْ تُعْرِضُوا فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا
135 Eehey mon goomɗinɓe ngonee, ñiiɓuɓe e nunɗal seedeeɓe Alla, hay si ko e dow pittaali mon, maa jipnaaaɓe mon ɓe maa banndiraaɓe ɓe. Si wonii ko o galo maaɗum baaso, ko Alla ɓuri Haan dude e maɓɓe. Wata on njokku mbelaaɗe,mon nde nuunɗoton. Si on mbaylii maa on ɗuurnima, pellet, Alla seeraani kumpitiiɗo ko ngolloton.
١٣٦ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا آمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي نَزَّلَ عَلَىٰ رَسُولِهِ وَالْكِتَابِ الَّذِي أَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۚ وَمَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا بَعِيدًا
136 Ee hey mon gooŋɗinɓe, ngooŋɗinee Alla e Nulaaɗo Makko on, e deftere nde O Jippini e Nulaaɗo Makko on, e ɗen defte ɗe O Jippini ko adii. Kala jedduɗo Alla, e maleykaaji Makko ɗi, e defte Makko ɗe, e Nulaaɓe Makko ɓe e Ñalaande Sakkitiinde nden, gooŋɗii o majjii majjere woɗɗunde.
١٣٧ إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا ثُمَّ ازْدَادُوا كُفْرًا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيلًا
137 Pellet, ɓeen gooɗinɓe, refti ɓe njeddi, refti ɓe ngooŋɗini, reftiti ɓe njeddi, reftiti ɓe ɓeydorii keeferaagu, Alla wonataa mbo yaafooɓe wonaa mbo Fewnoowo ɓe e laawol.paawngol,.
١٣٨ بَشِّرِ الْمُنَافِقِينَ بِأَنَّ لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
138 Weltinir naafigeeɓe ɓe, won de no woodaniɓe lepte muusɗe.
١٣٩ الَّذِينَ يَتَّخِذُونَ الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ۚ أَيَبْتَغُونَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَإِنَّ الْعِزَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا
139 Ɓeen ɓe no njogitoo heeferɓe ɓen yiɗɓe ko gah gooŋɗinɓe ɓen, e ɓe ɗaɓɓay e juuɗe maɓɓe semmbel ? Pellet, semmbe fof ko Alla woodanii.
١٤٠ وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعْتُمْ آيَاتِ اللَّهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّىٰ يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ ۚ إِنَّكُمْ إِذًا مِثْلُهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ جَامِعُ الْمُنَافِقِينَ وَالْكَافِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا
140 Gooŋɗii o Jippinii e mon ka nder deftere Si on nanii Aayeeje Alla ɗe no njeddee ɗe jalikitee, wata on njooɗoɗodo e maɓɓe haa ɓe jumpana yewtere woɗnde ko woori nden ɗoon, si on mbaɗii ɗuum on potii e maɓɓe". Pellet, Alla ko denndinoowo naafigeeɓe ɓe e heeferɓe ɓe ndeerJahannama ɓe denndaangal.
١٤١ الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِنْ كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ قَالُوا أَلَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ وَإِنْ كَانَ لِلْكَافِرِينَ نَصِيبٌ قَالُوا أَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ ۚ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ۗ وَلَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكَافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا
141 Ɓen habbitantooɓe on, si uddital laataniima on immorde e Alla, ɓe mbia : "E, min ngonndaano e mo'on ?", Si geɗal laatanike heeferaaɓe ɓen, ɓe mbia : "E min poolnaano e mooɗon men kaɗani on immorde e gooŋɗinɓe ɓen ?" Alla ko Ñaawoowo hakkunde mon Ñande Darngal, Alla Waɗantaa heeferɓe ɓen laawol e hoore gooŋɗinɓe ɓen.
١٤٢ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَىٰ يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا
142 Pellet, naafigeeɓeɓe ɓen heɓe njamfoo Alla, Kaŋko kadi ko jamfotooɗo ɓe. Si ɓe immiimo fa'ade , e juulde koɓe aamɓe, heɓe ngolliro ha yimɓe ɓe njia, ɓe (ye'engo) ɓe a njaŋtotaako Alla si wonaa seeɗa.
١٤٣ مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذَٰلِكَ لَا إِلَىٰ هَٰؤُلَاءِ وَلَا إِلَىٰ هَٰؤُلَاءِ ۚ وَمَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِيلًا
143 Heɓe naɓa artira hakkunde ɗum, ɓe ngalaa e ɓee ɗoo ɓe ngalaa e ɓee ɗaa. Kala on mo Alla Majjini, a heɓantaa mo laawol. Peewal
١٤٤ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا الْكَافِرِينَ أَوْلِيَاءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ۚ أَتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّهِ عَلَيْكُمْ سُلْطَانًا مُبِينًا
144 Eehey mon yo gooŋɗinɓe, wata on njogitor heeferɓe ɓen weldiiɓe ko wanaa gooŋɗinɓe ɓen. E on faala nde mbɗanton Alla e dow mooɗon hujja ɓannguɗo .
١٤٥ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيرًا
145 Pellet, naafigeeɓeɓe ɓen no ka neaandi yiite, a heɓantaa ɓe balloowo !
١٤٦ إِلَّا الَّذِينَ تَابُوا وَأَصْلَحُوا وَاعْتَصَمُوا بِاللَّهِ وَأَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّهِ فَأُولَٰئِكَ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ ۖ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ أَجْرًا عَظِيمًا
146 Si wanaa ɓeen tuupɓe, ɓe moƴƴini, ɓe njogitii [diina] Alla ɓe laɓɓini diina maɓɓe kan : ɓen ɗon ngon di ko e gooŋɗimɓe ɓen. Arma Alla weeɗaa gooŋɗinɓe ɓen njoɓdi mawndi.
١٤٧ مَا يَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذَابِكُمْ إِنْ شَكَرْتُمْ وَآمَنْتُمْ ۚ وَكَانَ اللَّهُ شَاكِرًا عَلِيمًا
147 Ko holɗuum Alla Waɗata e leptugol on, si on njettii [Mo] on gooŋɗinii [Mo] ? Alla seeraani Jaarnaaɗo ko gannduɗo.
١٤٨ لَا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلَّا مَنْ ظُلِمَ ۚ وَكَانَ اللَّهُ سَمِيعًا عَلِيمًا
148 Alla Yiɗaa ko feeñi ko e bone immorde e koŋngol, si wanaa on tooñaaɗo. Alla seeraani ko nanoow ko gannduɗo.
١٤٩ إِنْ تُبْدُوا خَيْرًا أَوْ تُخْفُوهُ أَوْ تَعْفُوا عَنْ سُوءٍ فَإِنَّ اللَّهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيرًا
149 Si on peññinii moƴƴere, maa on cuuɗii nde maa on njaafima gah e bone, pellet, Alla seeraani jaafotooɗo kattanɗo.
١٥٠ إِنَّ الَّذِينَ يَكْفُرُونَ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيُرِيدُونَ أَنْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ اللَّهِ وَرُسُلِهِ وَيَقُولُونَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَنَكْفُرُ بِبَعْضٍ وَيُرِيدُونَ أَنْ يَتَّخِذُوا بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا
150 Pellet, ɓeen won ɓe e yeddude Alla e Nulaaɓe Makko ɓeen, heɓe paala nde ɓe ceernndata hakkunde Alla e Nulaaɓe Makko ɓeen, heɓe mbia :"Miɗen gooŋɗina yoga min njedda yoga", heɓe paala jogitaade hakkunde ɗuum ɗoon laawol.
١٥١ أُولَٰئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ حَقًّا ۚ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ عَذَابًا مُهِينًا
151 Ɓeen ɗoon ko kamɓe tigi ngoni yedduɓe ɓeen tigiri. Min kplalanii heeferɓe ɓe lepte koynooje.
١٥٢ وَالَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ وَلَمْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ أُولَٰئِكَ سَوْفَ يُؤْتِيهِمْ أُجُورَهُمْ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا
152 Ɓeen gooɗinɓe Alla e Nulaaɓe Makko ɓe, ɓe ceerndaani hakkunde gooto e maɓɓe, ɓeen ɗoon, arma o weeɗ ɓe njoɓdi maɓɓe ndi. Alla seeraani jaafoto oɗo jurmotooɗo.
١٥٣ يَسْأَلُكَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتَابًا مِنَ السَّمَاءِ ۚ فَقَدْ سَأَلُوا مُوسَىٰ أَكْبَرَ مِنْ ذَٰلِكَ فَقَالُوا أَرِنَا اللَّهَ جَهْرَةً فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْ ۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذَٰلِكَ ۚ وَآتَيْنَا مُوسَىٰ سُلْطَانًا مُبِينًا
153 Yimɓe Defte ɓe no naamnoma nde njippintaa e dow maɓɓe deftere immorde e ka kammu ! Gooŋɗii ɓe naamninooma Muusaa ko ɓuri ɗuum mawnude : ɓe mbi'i : "Hollu amen Alla gite". Ŋa'as Ha'acaango ngo nanngiri ɓe sabu tooñannge maɓɓe nge. refti ɓe njogitii ngaari ndi(peeñɗi) ɓaawo nde ko ari eheɓe e ɓanngan- nduyeeji. Min njaafii gaay ɗum Min ngokki Muusaa hujja ɓannguɗo.(peeñɗo)
١٥٤ وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّورَ بِمِيثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوا فِي السَّبْتِ وَأَخَذْنَا مِنْهُمْ مِيثَاقًا غَلِيظًا
154 Min ɓamtir dow maɓɓe Tuur fello ngo sabu ahadi maɓɓe ndii, min mbiani ɓe :"naatiree ka damal ko on naayiiɓe", Min mbi'ani ɓe : "Wata on njawtu(keerol) e asewe on", min nanngi e maɓɓe ahadi tekkundi.
١٥٥ فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِيثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِآيَاتِ اللَّهِ وَقَتْلِهِمُ الْأَنْبِيَاءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَقَوْلِهِمْ قُلُوبُنَا غُلْفٌ ۚ بَلْ طَبَعَ اللَّهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُونَ إِلَّا قَلِيلًا
155 Ko sabu firtugol ɓe ahadi maɓɓe ndi, e jeddugol ɓe Aayeeje Alla ɗee, e bargol ɓe Annabaaɓe ɓe ko aldaa e goonga e biigol ɓe :"ɓerɗe amen ɗe no cokii". Si ko woni, Alla notii e majje sabu keefe-raagu maɓɓe nguu -ɓe gooŋɗintaa si wanaa seeɗa
١٥٦ وَبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلَىٰ مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيمًا
156 e sabu keeferaagu maɓɓe nguu, e koŋngol maɓɓe ngol dow Maryama fenaande mawnde
١٥٧ وَقَوْلِهِمْ إِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيحَ عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُولَ اللَّهِ وَمَا قَتَلُوهُ وَمَا صَلَبُوهُ وَلَٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۚ وَإِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ لَفِي شَكٍّ مِنْهُ ۚ مَا لَهُمْ بِهِ مِنْ عِلْمٍ إِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ ۚ وَمَا قَتَلُوهُ يَقِينًا
157 e bi'ugol ɓe : "Minen min mbarii Iisaa Meme-sella, ɓiɗɗo Maryama, Nulaaɗo Alla on". ɓe mbaraani mo, ɓe peŋaan mo, ko woni, o nanndinana ɓe. Pellet ɓeen ɓe luutondirɓe fii makko :ɓe ngonii e sikkitaare fii makko. Alanaa ɓe e fii ɗuum ganndal, si wanaa jokku- gol sikke, ɓe mbaraano mo e taƴoral(yananeede).
١٥٨ بَلْ رَفَعَهُ اللَّهُ إِلَيْهِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا
158 Accu Ko woni, Alla ɓamtu mo fa'ade e Makko. Alla seeraan pooluɗo, Ñeeñɗuɗo.
١٥٩ وَإِنْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ إِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهِ قَبْلَ مَوْتِهِ ۖ وَيَوْمَ الْقِيَامَةِ يَكُونُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا
159 Alaa hay gooto e yimɓe defte ɓeen, si wonaa o gooŋɗinat mo ko adii maayde makko nden. Ñande Dargal o laatoto ceedotooɗo e dow maɓɓe.
١٦٠ فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هَادُوا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبَاتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ كَثِيرًا
160 Ko sabu tooñannge immorde e ɓeen Alyahuudaaɓe, Min karmiannooɓe laaɓɗi ɗi ɓe ndaknananoo e sabu sakkagol(paddagol)e laawol Alla ngol ko ɗuuɗi.(heewi).
١٦١ وَأَخْذِهِمُ الرِّبَا وَقَدْ نُهُوا عَنْهُ وَأَكْلِهِمْ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۚ وَأَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
161 e nanngugol ɓe ngol ribaa, gooŋɗii ɓe haɗaama e ɗuum, e ñaamugol jawɗeele yimɓe ɓe e hoore mehre. Min kebilanii heeferɓe ɓeen lepte mu'usɗe.
١٦٢ لَٰكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَالْمُقِيمِينَ الصَّلَاةَ ۚ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَٰئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا
162 Kono tutiiɓe ɓen e ganndal e maɓɓe e gooŋɗiɗinɓe ɓen, hiɓe gooŋɗini ko Jippinaa ko e maaɗa e kon ko Jippinaa ado maaɗa. E ñiiɓnooɓe juulde ɓeen, etottooɓe asakal ɓeen, e gooŋɗinɓe Alla e Ñalaande Sakkitiinde nden, ɓeen ɗoon, arma Min ngokka ɓe njoɓdi mawndi.
١٦٣ إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَىٰ نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ ۚ وَأَوْحَيْنَا إِلَىٰ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَعِيسَىٰ وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ ۚ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُورًا
163 Minen min mbahyinii e maaɗa wano no inn mbahyiniri e Nuuhu e Annabaaɓe ɓeen ɓaawo makko. Min mbahyini fa'ade e Ibraahiima, e Ismaa'iila, e Ishaaqa, e Yaaquuba, Taaniraaɓe ɓeen, e Iisaa, e Ayyuuba, e Yuunusa, e Haaruuna, e Sulaymaana. Men ngoki Daawuuda Jabuura.
١٦٤ وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنَاهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۚ وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًا
164 E Nulaaɓe ɓe min pillani maa fii muen ko adii e Nulaaɓe ɓe min poillanaaki ma fii muen. Alla Yewtidii e Muusaa kala jeeewtugol
١٦٥ رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا
165 Nulaaɓe wewlinooɓe e jertinooɓe fii wota hujja wonan yimɓe ɓen e hoore Alla ɓaawo Nulaaɓe ɓen. Alla seerani koo poolɗo, Ñeeñɗuɗo.
١٦٦ لَٰكِنِ اللَّهُ يَشْهَدُ بِمَا أَنْزَلَ إِلَيْكَ ۖ أَنْزَلَهُ بِعِلْمِهِ ۖ وَالْمَلَائِكَةُ يَشْهَدُونَ ۚ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ شَهِيدًا
166 Kono Alla no Seedii kon ko O Jippini e maaɗa, O Jippinirii ɗum ganndal Makko, maleykaaji ɗi no ceeditoo. Alla Yonii Seedee.
١٦٧ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ قَدْ ضَلُّوا ضَلَالًا بَعِيدًا
167 Pellet, ɓeen yedduɓe, ɓe fpddii gah e laawol Alla ngol, gooŋɗii ɓe majjii majjere woɗɗunde.
١٦٨ إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَظَلَمُوا لَمْ يَكُنِ اللَّهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيقًا
168 Pellet, ɓeen yedduɓe ɓe tooñi, Alla Laatataaka jafatooɗo ɓe, wanaa nde O Feewnata ɓe laawol.peewal
١٦٩ إِلَّا طَرِيقَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا ۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرًا
169 Si wanaa laawol Jahannama ngol, ko saasooɓe nder magge cay. ɗuum laatike newiiɗum e dow Alla.
١٧٠ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمُ الرَّسُولُ بِالْحَقِّ مِنْ رَبِّكُمْ فَآمِنُوا خَيْرًا لَكُمْ ۚ وَإِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۚ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا
170 Ko onon yo yimɓe ! Gooŋɗii Nulaaɗo on ardirii e mon goonga immorde e Joomi mon, ngooŋɗinee ko moƴƴere mon. Si on njddii, pellet, ko Alla Woodani kala ko woni kammuuli e ka leydi. Alla seeraani gannduɗo, Ñeeñuɗo.
١٧١ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَلَا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ ۚ إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَىٰ مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ ۖ فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ۖ وَلَا تَقُولُوا ثَلَاثَةٌ ۚ انْتَهُوا خَيْرًا لَكُمْ ۚ إِنَّمَا اللَّهُ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ ۖ سُبْحَانَهُ أَنْ يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ ۘ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ وَكَفَىٰ بِاللَّهِ وَكِيلًا
171 Eehey mon yimɓe defte, wata on ɓurtin ka diina mon, wata on wowlu e hoore Alla si wanaa goonga. Pellet, Mema-sella Iisaa ɓiɗɗo Maryama on, ko Nulaaɗo Alla e koŋngol Makko ngol O Werni e Maryama e ruuhu immorde ka Makko. ngooŋɗinee Alla e Nulaaɗo Makko on, wata on mbi'u [Alla ko] :"Tato". Kaɗitee, ko ɗuum ɓuri moƴƴannde on. Ngnndee Alla ko deweteeɗo Gooto. Senayee woodanii Mo nde ɓiɗɗo laatantoo Mo ! Ko Kamko Woodani ko woni ka kammuuli e ka leydi. Alla Yonii koolorteeɗo.
١٧٢ لَنْ يَسْتَنْكِفَ الْمَسِيحُ أَنْ يَكُونَ عَبْدًا لِلَّهِ وَلَا الْمَلَائِكَةُ الْمُقَرَّبُونَ ۚ وَمَنْ يَسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهِ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ إِلَيْهِ جَمِيعًا
172 Mema-sella on mawnitaaki nde o laatotoo jeyaaɗa Alla, wanaa maleykaajiɗi ɓattinaaɗiɗi . Kala ɓurnitiiɗo gaa e dewugol Mo o mawnintinii, ma O Mooɓitoyɓe fa'ade ka Makko ɓe denndaangal.
١٧٣ فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ ۖ وَأَمَّا الَّذِينَ اسْتَنْكَفُوا وَاسْتَكْبَرُوا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا وَلَا يَجِدُونَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا
173 Si tawii ko ɓeen gooŋɗinɓe ɓe ngolli moƴƴuɗi, O Timminanay ɓe njoɓdi maɓɓe ndi, O ɓeydana e ɓural Makko ngal.. ɓeya ɓurnitiiɓe mawnintinii, O Leptayɓe lepte mu'usɗe, ɓe keɓanoytaake gah Alla, giɗo wanaa balloowo
١٧٤ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَكُمْ بُرْهَانٌ مِنْ رَبِّكُمْ وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُبِينًا
174 Eehay mon yimɓe ! Gooŋɗii hujja arii e mooɗon immorde ka Joom mon, min njippinii fa'ade e mooɗon annoore ɓannguɗo.(feeñnde).
١٧٥ فَأَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَاعْتَصَمُوا بِهِ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِي رَحْمَةٍ مِنْهُ وَفَضْلٍ وَيَهْدِيهِمْ إِلَيْهِ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا
175 Si tawii ko ɓeen gooŋɗinɓe Alla ɓe njogiitii nde, arma o naatnu ɓe e Yurmeende immorde ka Makko e ɓural, O Fewna ɓe faade e Makko laawol po'occiingol.
١٧٦ يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلَالَةِ ۚ إِنِ امْرُؤٌ هَلَكَ لَيْسَ لَهُ وَلَدٌ وَلَهُ أُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَ ۚ وَهُوَ يَرِثُهَا إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا وَلَدٌ ۚ فَإِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثَانِ مِمَّا تَرَكَ ۚ وَإِنْ كَانُوا إِخْوَةً رِجَالًا وَنِسَاءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ ۗ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَنْ تَضِلُّوا ۗ وَاللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ
176 Heɓe faltino maa. Maaku : "Alla no Falta on fii rone : annda si neɗɗo maayii o alaa ɓiɗɗo himo mari banndiraawo [debbo], no woodani on feccere e kon ko o acci. Kamko kadi o ronay mo si tawii o alaa ɓiɗɗo. Si ɓe laatike ɗiɗo, hino woodani ɓe tataɓe ɗiɗi e kon ko o acci. Si ɓe laatike musɗɓe worɓe e rewɓe, hino woodani gorko on geɗal rewɓe ɗiɗo. Alla no Ɓannginannde(laɓɓinana) on fii wata on majju. Alla ko gnnduɗo kala huunde".