عَبَسَ وَتَوَلَّىٰ
روى در هم كشيد و رخ برتافت
القرآن الكريمSayyed Jalaloddin Mojtabavi
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
به نام خداى بخشاينده مهربان
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰ
روى در هم كشيد و رخ برتافت
أَنْ جَاءَهُ الْأَعْمَىٰ
چون آن نابينا به سويش آمد.
وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكَّىٰ
و تو چه دانى شايد او به پاكى گرايد- به سبب آنچه شنود-.
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرَىٰ
يا پند گيرد و آن پند سودش دهد.
أَمَّا مَنِ اسْتَغْنَىٰ
اما آن كه بىنياز است- به مال و جاه-
فَأَنْتَ لَهُ تَصَدَّىٰ
پس تو بدو روى مىآرى و به او مىپردازى!
وَمَا عَلَيْكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
و چيست بر تو- تو را چه زيان دارد- كه [آن كافر] پاكى نورزد؟- يا: و تو را باكى نيست كه او پاكى نمىورزد-.
وَأَمَّا مَنْ جَاءَكَ يَسْعَىٰ
و اما آن كه با كوشش و شتاب نزد تو آمده،
وَهُوَ يَخْشَىٰ
در حالى كه [از خداى] مىترسد،
فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهَّىٰ
پس تو از او [به ديگرى] مىپردازى.
كَلَّا إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ
همانا اين [آيات قرآن] يادآورى و پندى است- براى آدميان-
فَمَنْ شَاءَ ذَكَرَهُ
پس هر كه خواهد، آن را ياد كند و پند گيرد.
فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ
[آنها] در دفترهايى است گرامىداشته،
مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ
بلندپايه و پاكيزه- از عيب و بيهوده و دروغ و از دستهاى شياطين-
بِأَيْدِي سَفَرَةٍ
در دست سفيرانى
كِرَامٍ بَرَرَةٍ
بزرگوار و نيكوكار.
قُتِلَ الْإِنْسَانُ مَا أَكْفَرَهُ
مردهباد آدمى، چه كافر و ناسپاس است!
مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهُ
او را از چه چيز آفريد؟
مِنْ نُطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ
از نطفهاى آفريدش پس به اندازهاش نهاد.
ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ
سپس راه [به ايمان و طاعت] را برايش آسان ساخت.
ثُمَّ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ
سپس او را بميرانيد و در گور كرد.
ثُمَّ إِذَا شَاءَ أَنْشَرَهُ
سپس آنگاه كه بخواهد او را برانگيزد- باز زنده گرداند-.
كَلَّا لَمَّا يَقْضِ مَا أَمَرَهُ
نه چنين است كه هنوز آنچه را [خدا] به او فرمان داده نگزارده و بجاى نياورده است.
فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسَانُ إِلَىٰ طَعَامِهِ
پس آدمى بايد به خوراك خود بنگرد- تا عبرت گيرد-.
أَنَّا صَبَبْنَا الْمَاءَ صَبًّا
همانا ما آب [باران] را فرو ريختيم فروريختنى
ثُمَّ شَقَقْنَا الْأَرْضَ شَقًّا
سپس زمين را [با سر برآوردن گياهان] بشكافتيم شكافتنى.
فَأَنْبَتْنَا فِيهَا حَبًّا
پس در آن دانهها رويانيديم
وَعِنَبًا وَقَضْبًا
و انگور و سبزى،
وَزَيْتُونًا وَنَخْلًا
و درخت زيتون و خرما،
وَحَدَائِقَ غُلْبًا
و بوستانهاى پر درخت،
وَفَاكِهَةً وَأَبًّا
و ميوه و علف،
مَتَاعًا لَكُمْ وَلِأَنْعَامِكُمْ
تا برخوردارى باشد براى شما و چارپايان شما.
فَإِذَا جَاءَتِ الصَّاخَّةُ
پس چون آن بانگ هولانگيز [رستاخيز] بيايد
يَوْمَ يَفِرُّ الْمَرْءُ مِنْ أَخِيهِ
روزى كه آدمى از برادر خود مىگريزد
وَأُمِّهِ وَأَبِيهِ
و از مادر و پدر خويش
وَصَاحِبَتِهِ وَبَنِيهِ
و از همسر و فرزندانش
لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ
هر مردى از آنان را در آن روز كارى است كه بدان مىپردازد- كسى به ديگرى نپردازد-.
وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ
رويهايى در آن روز تابان و درخشان است
ضَاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ
خندان و شادمان.
وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا غَبَرَةٌ
و رويهايى در آن روز بر آنها گَرد نشسته است
تَرْهَقُهَا قَتَرَةٌ
تيرگى و سياهى آنها را فرو پوشد
أُولَٰئِكَ هُمُ الْكَفَرَةُ الْفَجَرَةُ
اينانند كافران بدكار گنهپيشه.